@turkishpower · 10 gün önce
Soğuk sabahlarda ilk parçalar ölçü dışı çıkıyor: kışın tezgâh ısınması ve ölçüm sıcaklığıyla ne yapıyoruz?
Kocaeli'deki metal işleme firmamızda her yıl havalar soğuyunca aynı şikâyet başlıyor. Pazartesi sabahı ya da uzun bir tatil dönüşü tezgâhlar çalıştırılıyor, ilk birkaç parça ölçüye girmiyor, öğleden sonra aynı program aynı takımla gayet düzgün parça çıkarıyor. Operatörler bunu tezgâhın huyu diye geçiştiriyordu, kalite tarafı da sabah ilk parçaları sıkı kontrole alıp geçiyordu. Geçen kış hassas toleranslı bir müşteri işinde bu durum bize hurda ve gecikme olarak döndü, oturup konuyu ciddiye aldık.
Sorunun iki ayağı var. Birincisi tezgâhın kendisi. Soğuk bir tezgâh çalışmaya başladığında iş mili, rulmanlar ve vidalı miller ısındıkça uzuyor, tezgâh ancak bir süre sonra kararlı bir sıcaklığa oturuyor. O süre içinde işlenen parçalar kayıyor. İkincisi ölçüm. Boyutsal ölçümde referans sıcaklık yirmi derece kabul ediliyor, oysa bizim atölyede kış sabahı sıcaklık bunun epey altında, öğlen ise sobaların ve tezgâhların etkisiyle yükseliyor. Çelik için sıcaklık farkı başına metre başına birkaç mikronluk uzama demek, uzun parçalarda ve dar toleranslarda bu fark hesabı bozuyor. Parça ölçüm odasına sıcak girip hemen ölçülünce de ayrı bir hata çıkıyor.
Yaptıklarımız şunlar oldu. Tezgâhlar için sabah ısınma programı yazdık. İş mili kademeli devirlerle, eksenler de tüm stroklarında belirli bir süre boşta çalışıyor. Bu süreyi tahminle değil, ısınma boyunca aynı noktayı ölçüp sapmanın durduğu ana kadar geçen süreye bakarak belirledik. Tezgâha göre değişti, eski tezgâhlarda daha uzun sürüyor. İkincisi, hassas işleri sabahın ilk saatine planlamamaya başladık. Planlama artık hassas toleranslı işleri tezgâh oturduktan sonraya koyuyor.
Ölçüm tarafında da ölçüm köşesini bir bölmeyle atölyeden ayırıp ısıtmasını sabit tuttuk. Parçalar işlendikten sonra ölçmeden önce ölçüm bölümünde belirli bir süre bekletiliyor, ölçü aletleri de geceyi orada geçiriyor. Bir de ölçüm odasına basit bir sıcaklık kaydedici koyduk, müşteri itiraz ettiğinde o anki sıcaklığı gösterebiliyoruz.
Henüz kusursuz değil. Sabah ısınma programını vardiyanın başında atlayan operatörler oluyor, bunu takip etmek için tezgâh başına bir kontrol kartı astık. Sizin atölyelerinizde kış etkisini nasıl yönetiyorsunuz? Isınma süresini sabit mi tutuyorsunuz, yoksa ortam sıcaklığına göre mi değiştiriyorsunuz?
Sorunun iki ayağı var. Birincisi tezgâhın kendisi. Soğuk bir tezgâh çalışmaya başladığında iş mili, rulmanlar ve vidalı miller ısındıkça uzuyor, tezgâh ancak bir süre sonra kararlı bir sıcaklığa oturuyor. O süre içinde işlenen parçalar kayıyor. İkincisi ölçüm. Boyutsal ölçümde referans sıcaklık yirmi derece kabul ediliyor, oysa bizim atölyede kış sabahı sıcaklık bunun epey altında, öğlen ise sobaların ve tezgâhların etkisiyle yükseliyor. Çelik için sıcaklık farkı başına metre başına birkaç mikronluk uzama demek, uzun parçalarda ve dar toleranslarda bu fark hesabı bozuyor. Parça ölçüm odasına sıcak girip hemen ölçülünce de ayrı bir hata çıkıyor.
Yaptıklarımız şunlar oldu. Tezgâhlar için sabah ısınma programı yazdık. İş mili kademeli devirlerle, eksenler de tüm stroklarında belirli bir süre boşta çalışıyor. Bu süreyi tahminle değil, ısınma boyunca aynı noktayı ölçüp sapmanın durduğu ana kadar geçen süreye bakarak belirledik. Tezgâha göre değişti, eski tezgâhlarda daha uzun sürüyor. İkincisi, hassas işleri sabahın ilk saatine planlamamaya başladık. Planlama artık hassas toleranslı işleri tezgâh oturduktan sonraya koyuyor.
Ölçüm tarafında da ölçüm köşesini bir bölmeyle atölyeden ayırıp ısıtmasını sabit tuttuk. Parçalar işlendikten sonra ölçmeden önce ölçüm bölümünde belirli bir süre bekletiliyor, ölçü aletleri de geceyi orada geçiriyor. Bir de ölçüm odasına basit bir sıcaklık kaydedici koyduk, müşteri itiraz ettiğinde o anki sıcaklığı gösterebiliyoruz.
Henüz kusursuz değil. Sabah ısınma programını vardiyanın başında atlayan operatörler oluyor, bunu takip etmek için tezgâh başına bir kontrol kartı astık. Sizin atölyelerinizde kış etkisini nasıl yönetiyorsunuz? Isınma süresini sabit mi tutuyorsunuz, yoksa ortam sıcaklığına göre mi değiştiriyorsunuz?
4 2 yorum
