KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı: imalatçı KOBİ'ye ERP ve otomasyon kredisinde faiz desteği nasıl işliyor
Önce desteğin ne olduğunu netleştireyim, çünkü en çok yanlış anlaşılan nokta bu. Bu bir hibe değil. İşletme, KOSGEB ile protokol imzalamış bir bankadan yatırım kredisi kullanıyor ve KOSGEB bu kredinin faizine geri ödemesiz destek veriyor. Sayfada protokole taraf bankalar Türk Ekonomi Bankası, Türkiye İş Bankası ve Yapı Kredi olarak listelenmiş, destek puanı da 20 olarak yazıyor. Kredi alt limiti 1.000.000 TL, üst limiti 20.000.000 TL, azami vade 36 ay. Banka uygun görürse vadeyi aşmamak kaydıyla 6 aya kadar ödemesiz dönem uygulanabiliyor. Program süresi 24 ay ve kredi bu süre içinde kullanılmalı. Bu süre boyunca kredi kullanmayan işletme programdan yararlanmamış sayılıyor. Desteklenen giderler makine, teçhizat, yazılım ve donanım. Hepsinin yeni olması şart ve bir işletme programdan yalnızca bir kez yararlanabiliyor.
Kim başvurabilir sorusunun cevabı kısa: NACE'de C imalat kısmında faaliyet gösteren, küçük ya da orta ölçekli, KOSGEB veri tabanında kayıtlı ve işletme beyanı güncel olan işletmeler. Finansal şart da var. Son mali yılın öz kaynaklar toplamı pozitif olmalı ve son üç mali yılın faaliyet kârlarından en az biri pozitif olmalı. En önemli şart ise yetkili bir danışmandan alınmış, onaylı dijital dönüşüm ya da olgunluk değerlendirme raporu. Sayfada TÜSSİDE'nin DDX formatı ile MEXT ve İHKİB'in SIRI formatı sayılıyor. Rapor, üzerinde yazan geçerlilik ya da yol haritası süresi içinde kullanılmalı. Süre yazmıyorsa onay tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurmak gerekiyor.
Kim başvuramaz kısmı da en az onun kadar önemli. Mikro işletmeler başvuramıyor. Benim müşterilerimden biri tam bu yüzden elendi. İmalat dışındaki sektörler de yok, yani yazılım firmaları olarak bizim kendi dijitalleşmemiz bu programın konusu değil. Kaynağı EBRD sağladığı için 'Uygun Bulunmayan Sektör ve Faaliyetler Tablosu'ndaki faaliyetler dışarıda kalıyor. Kurul kararındaki desteğe esas tutar 1.000.000 TL'nin altında olamıyor, birkaç lisans ve bir iki terminal alımı bu eşiğe ulaşmıyor.
Başvuru süreci yönergeye göre şöyle ilerliyor:
1. Yetkili danışmandan dijital dönüşüm ya da olgunluk raporu almak.
2. KOBİ Bilgi Sistemi'nde, rapordaki önerilere bağlı kalarak başvuru formunu doldurup onaylamak.
3. Sorumlu personelin 7 gün içinde kontrol etmesi. Eksik çıkarsa düzeltme için 7 gün veriliyor, süre kaçarsa başvuru reddedilmiş sayılıyor.
4. Bir KOSGEB personeli ve iki bağımsız değerlendiriciden oluşan kurulun değerlendirmesi. İşletme sunum için davet edilebiliyor. Ret kararına bildirimden itibaren 15 gün içinde, bir defaya mahsus itiraz edilebiliyor.
5. Kabulden sonra protokollü bankaya kredi başvurusu. Banka kendi kredi politikasıyla ayrıca değerlendiriyor, kurul kararı krediyi garanti etmiyor.
6. Alımın yapılması ve vadesi gelen taksidin ödenmesi. Ardından her taksit dönemi için ayrı ödeme talep formu doldurulması, KOSGEB personelinin yerinde inceleyip tespit tutanağı düzenlemesi ve ödeme.
Sık yapılan hatalar da var. Alımların gerçekleşme ve fatura tarihleri, desteğe esas ilk kurul kararının evrak kaydından sonra ve program süresi içinde olmalı. Kurul kararından önce alınmış bir sunucu ya da lisans hesaba girmiyor. Tespit tutanağında marka, model ve seri numarası gibi ayırt edici özellikler yazılıyor. Ekipman kurul kararındaki asgari teknik özellikleri karşılamazsa faiz desteği ödenmiyor, eksik giderilince yeniden tutanak düzenlenebiliyor. Ödeme talebi son kredi vadesinden itibaren en geç dört ay içinde yapılmalı. Aynı gider için birden fazla bankadan kredi kullanılamıyor. Vergi ve harçlar destek hesabına girmiyor. Limit üstünde vergi ya da SGK borcu varsa önce borç destekten mahsup ediliyor.
Programın bitmesiyle iş bitmiyor. Desteklenen ekipman son kredi vadesinden bir yıl sonrasına kadar satılamıyor, kiralanamıyor ve devredilemiyor. Zaman sınırlı yazılım lisanslarında ise lisans süresi boyunca devir yasağı var. Program bitiminden 12 ay sonra, üç ay içinde, başvuruda hizmet alınan kurumun danışmanından yeni bir olgunluk değerlendirmesi alıp seviyeyi sisteme yüklemek gerekiyor. Yüklenmezse program başarıyla tamamlanmamış sayılıyor ve bekleyen ödemeler yapılmıyor. Aynı gider için başka bir kurumdan ya da başka bir KOSGEB programından destek alınamıyor. Yatırım teşvik kararı tarafında ise faiz ve kâr payı desteği dışındaki unsurlardan yararlanılabileceği yazıyor, sorumluluk işletmede. 9 Ekim güncellemesindeki değişiklik de alım yasağıyla ilgili. Önceki metinde eş, anne, baba, kardeş ve çocuklar ile onların firmaları da sayılıyordu, yeni metinde yalnızca sahip ve ortakların sahibi ya da ortağı olduğu işletmeler kalmış.
Kendi deneyimimden bir not ekleyeyim. Manisa'daki bir ambalaj üreticisi müşterimin başvurusu kurulda kabul edildi, şu an banka aşamasında. Teklifimizi rapordaki önerilerin maddelerine göre ayrı ayrı yazdık: ERP lisansı, üretim takip ekranları ve barkod terminalleri, her birinin asgari teknik özellikleriyle birlikte. Tedarikçiyseniz teklifinizi bu dile çevirmeden müşterinize vermeyin. Kurul, gerekliliği ve yerindeliği rapordaki önerilere bakarak değerlendiriyor.



@damon