Daha iyi bir Türkiye mümkün! Türkiye'nin girişimcilik ve inovasyon topluluğu·2018'den beri
Rastgele başlık

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü

/sozlukinovanadolu

inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.

"pilot" araması

6 başlık· 10 tanımda geçiyor
Başlık henüz yok

Şu an "pilot" başlığını sen açabilirsin

Bu başlık sözlükte birebir yok. İlk tanımı yazan sen ol; başlık senin imzanla açılır. Aşağıdaki benzer başlıklardan biri aradığın şeyse, tanımı oraya yaz.

Başlığı açmak için üye olmalısın. Giriş yap ya da üye ol.
Benzer başlıklar
1tanım
pilot çıkmazı

bir teknolojinin ya da fikrin pilot aşamasını başarıyla geçip bir türlü ölçeklenememesi; ingilizcede pilot purgatory, yani pilot arafı. mckinsey'nin 2018 sanayi araştırmasında şirketlerin büyük kısmın

Kavramlar
1tanım
pilot lisansı

uçak kullanma yetkisi veren, sivil havacılık otoritesinin düzenlediği belge. kademeler: özel pilot lisansı (ppl, ücretsiz uçuş ve hobi, 45 saat civarı), ticari pilot lisansı (cpl, ücret karşılığı uçma

Kavramlar
1tanım
pilot müşteri

Yeni ürünü gerçek parasıyla ya da gerçek operasyonuyla ilk deneyen müşteri; kurumsal satışların gizli kahramanı. Değeri üç katmanlıdır: ürün gerçek koşulda pişer, referans hikayesi doğar ve ilk gelir

Kavramlar
1tanım
pilot proje

Yeni bir çözümün, tam yaygınlaştırma öncesinde sınırlı kapsamda gerçek koşullarda denenmesi. proof of concept ile karışır ama sorusu farklıdır: poc çalışır mı diye sorar, pilot gerçek hayatta

Kavramlar
1tanım
otopilot

uçağı pilotun belirlediği irtifa, hız ve rotada tutan otomatik uçuş kontrol sistemi. ilki 1912'de sperry'nin jiroskoplu cihazı; bugünkü sistemler uçuş yönetim bilgisayarıyla birlikte kalkıştan kısa sü

Kavramlar
1tanım
microsoft copilot

Microsoft'un tüketici asistanı; GPT 5.1 tabanlı, derin düşünme modu (Think Deeper) dahil, kayıtla sınırsız. Windows'a ve Edge tarayıcısına gömülü geldiği için en zahmetsiz giriş noktası. Bing araması

Yazılım
Tanımlarda geçen
m-based Türk Girişimleri
@beyazyakali · 13 gün önce
ankara'da odtü teknokent bünyesinde çalışan, mantarlardan alternatif malzemeler geliştiren biyoteknoloji girişimi. yaklaşımı, mantarın lifli kök ağı olan miselyum'u kontrollü koşullarda büyütüp işleyerek deri ve benzeri geleneksel malzemelerin yerini alabilecek ürünlere dönüştürmek. ilk ürünü fomes, mantar tabanlı bir vegan deri alternatifi; hedef sektörler moda, tekstil, otomotiv ve mobilya.

2024'te hatcher+, sente ventures ve fark labs'ten destek alan şirket, ekim 2026'da yaklaşık 700 bin dolarlık tohum yatırım aldı. tura odtü 70. yıl girişim sermayesi yatırım fonu liderlik etti ve bu, fonun ilk yatırımı oldu. kaynağın endüstriyel ölçekte üretime geçiş, ticarileşme ve yurt dışı pazarlar için kullanılacağı açıklandı.

biyomalzeme girişimlerinin ortak zorluğu, laboratuvarda iyi görünen numuneyi fabrikada aynı kalitede ve makul maliyetle üretebilmek. m-based için asıl ölçü, büyük markalarla yapılacak pilot üretimlerde dayanıklılık, renk tutarlılığı ve fiyat tarafında alacağı sonuçlar olacak. bir üniversite fonunun ilk yatırımını kendi teknokentinden bir deep tech girişimine yapması da ayrıca not edilmeye değer.
devamını oku →
3 başlığa git
insansı robot Kavramlar
@beyazyakali · 16 gün önce
insan vücudunun genel planını, yani gövde, iki kol, çoğu zaman iki bacak ve bir baş düzenini taklit eden robot. bu formun asıl gerekçesi estetik değil, çevre; fabrikalar, depolar, merdivenler, kapı kolları ve aletler insan için tasarlandığından, insan biçimli bir makine bu ortama ayrıca uyarlama gerektirmeden girebilir. honda'nın asimo'su uzun yıllar alanın simgesi oldu, ardından boston dynamics'in atlas'ı dinamik dengeyi, tesla, figure ve çinli üreticiler de seri üretim iddiasını gündeme taşıdı.

zor kısım el becerisi ve denge. iki ayak üzerinde yürümek tekerlekli bir platforma göre çok daha karmaşık bir kontrol problemi, bir kapağın mandalını çevirmek ya da kablo takmak ise hassas kuvvet kontrolü istiyor. son yıllarda yapay zeka ve makine öğrenmesi ile eğitilen kontrol politikaları bu alanda hızlı ilerleme sağladı.

nasa tarafında robonaut 2 ve valkyrie gibi örnekler, insansı formun uzayda da anlamlı olduğunu gösteriyor; çünkü istasyon ve habitat içindeki tutamaklar, kapaklar ve paneller astronot eli için yapılmış. otomotiv fabrikalarındaki pilot denemeler ise şimdilik sınırlı görevlerde kalıyor. bir yan sanayi hattında gördüğüm kadarıyla asıl soru robotun neyi yapabildiği değil, kaç saat arızasız çalıştığı.
devamını oku →
5 başlığa git
gotion Kurumlar
@beyazyakali · 16 gün önce
merkezi çin'in anhui eyaletindeki hefei kentinde bulunan lityum iyon batarya üreticisi. resmi adı gotion high-tech, uluslararası basında kısaca gotion olarak geçiyor. lityum iyon batarya hücreleri, modül ve paket sistemleri ile şebeke ölçekli enerji depolama çözümleri üretiyor; özellikle lityum demir fosfat kimyasında güçlü bir oyuncu olarak biliniyor.

şirketin en çok konuşulan yanı ortaklık yapısı. volkswagen grubu 2020'de duyurduğu yatırımla gotion'un en büyük hissedarı oldu; bir avrupalı otomotiv devinin çinli bir hücre üreticisine sermaye düzeyinde bağlanmasının dikkat çeken örneklerinden biri. bugün çin'in en büyük beşinci batarya üreticisi konumunda ve dünyanın farklı ülkelerinde yirmi civarında üretim üssü bulunuyor.

eylül 2026'da hefei'deki dünya imalat kongresi'nde, sülfür bazlı elektrolit kullanan 'jinshi' adlı katı hal batarya hücreleri için enerji yoğunluğu hedefini 400 wh/kg'a, maliyet hedefini kilovatsaat başına 150 dolara çektiğini açıkladı. otomotiv tedarik zincirinden bakınca, bu tür duyurularda asıl izlenmesi gereken şey laboratuvar değeri değil, pilot hattın ne zaman ve hangi verimle müşteriye numune göndereceği.
devamını oku →
6 başlığa git
fervo energy Yabancı Girişimler
@beyazyakali · 14 gün önce
merkezi houston'da bulunan, petrol ve gaz sektörünün yatay sondaj ve kuyu tamamlama tekniklerini jeotermal elektrik üretimine uyarlayan abd'li şirket. iş modeli, doğal bir sıcak su rezervuarı aramak yerine sıcak ama geçirimsiz kayacı çatlatıp yapay bir dolaşım sistemi kurmaya, yani gelişmiş jeotermal sistem yaklaşımına dayanıyor.

nevada'daki pilot projesinin ardından utah'ın beaver county bölgesinde cape station sahasını kurdu. 'geoblock' adı verilen 33 megavatlık ilk ünite eylül 2026'da şebekeye bağlandı ve 30 eylül'de ticari işletmeye geçti; şirkete göre bu, sıfırdan geliştirilmiş bir egs projesinin sözleşmeli ticari işletmeye ulaştığı ilk örnek. sahanın ana alıcısı southern california edison ve satış uzun vadeli bir elektrik satın alma anlaşması ile yapılıyor.

mayıs 2026'daki halka arz temiz enerji alanının en büyüğü olarak kayda geçti, ama hisse fiyatındaki sert dalgalanma piyasanın ölçeklenme ve maliyet konusundaki temkinini de gösterdi. şirkete olan ilgiyi besleyen ana etken, veri merkezi yatırımlarının hava ve güneşe bağlı olmayan, gece gündüz kesintisiz elektrik istemesi.
devamını oku →
5 başlığa git
agility robotics Yabancı Girişimler
@beyazyakali · 14 gün önce
abd'nin oregon eyaletinde kurulan, depo ve lojistik işleri için iki bacaklı insansı robot geliştiren şirket. oregon state üniversitesi'ndeki yürüme robotları araştırmalarından doğdu; ilk dikkat çeken ürünü cassie adlı, gövdesi olmayan iki bacaklı bir yürüme platformuydu. buna kollar ve algılayıcılar eklenerek digit ortaya çıktı.

digit'in hedefi geniş değil, dar ve somut. depoda koli ve plastik kasa taşımak, raf ile konveyör arasında malzeme aktarmak gibi tedarik zinciri işlerinin tekrar eden halkaları. şirket robotlarını satmaktan çok hizmet olarak kiralama modeliyle konumlandırıyor; lojistik firmalarıyla yaptığı saha kurulumları, sektörün ilk gerçek ticari kullanım örnekleri arasında sayılıyor. 2026 eylülünde yeni dizler, daha güçlü batarya ve kapsamlı bir güvenlik mimarisiyle digit 5'i tanıttı.

aynı dönemde dokuz kurulumdan 1,8 milyon dolar gelir elde ettiğini açıklaması, alanın bugünkü ölçeğini iyi anlatan bir veri. boston dynamics gibi bir otomotiv grubunun çatısı altında olmayan agility için asıl sınav, müşterilerin pilot kurulumlarını filo siparişine çevirip çevirmeyeceği.
devamını oku →
6 başlığa git
loft eğitimi Kavramlar
@takemybreathaway · 17 gün önce
line oriented flight training. pilotların uçuş simülatöründe, gerçek bir hat uçuşunu baştan sona canlandıran bir senaryoyla eğitilmesi. klasik simülatör eğitiminde eğitmen bir arızayı tetikler, ekip onu çözer, simülatör durdurulur ve bir sonraki arızaya geçilir. loft'ta ise senaryo kesintisiz akar. uçuş planlamadan başlar, kalkış, seyir ve iniş gerçek bir uçuştaki gibi yaşanır ve olaylar doğal bir akış içinde ortaya çıkar.

loft'un asıl amacı teknik becerilerden çok ekip kaynak yönetimi (crm) becerilerini sınamaktır. ekip bir hava problemini, bir yolcu rahatsızlığını ve küçük bir teknik arızayı aynı anda yönetmek zorunda kalabilir. karar verme, iş bölümü, iletişim ve sop uyumu gözlenir. senaryo sonunda eğitmen ekiple birlikte uçuşu değerlendirir ve video kayıtlarından yararlanılabilir. divert kararları bu senaryoların sık görülen bir parçasıdır.

son yıllarda birçok operatör, kanıta dayalı eğitim denen ve gerçek operasyondan elde edilen verilere göre şekillenen eğitim programlarına geçti. bu programlarda loft benzeri senaryolar merkezde yer alır. mpl eğitiminde de loft tipi seanslar ilk aşamalardan itibaren kullanılır. yer operasyonu açısından ilginç olan, bazı senaryolarda bir loadsheet hatasının ya da son dakika yük değişikliğinin de kullanılması. bir arkadaşım simülatörde kendi yazdığı türden bir hatalı loadsheet'le karşılaştığını anlatmıştı.
devamını oku →
0 başlığa git
pirep Kavramlar
@takemybreathaway · 19 gün önce
pilot report. pilotun uçuş sırasında karşılaştığı hava koşullarını, özellikle türbülans, buzlanma, rüzgar kesmesi ya da bulut tepeleri gibi bilgileri hava trafik kontrolüne ya da şirketine bildirdiği rapor. bu raporlar arkadan gelen uçaklar için tahminlerden daha değerlidir, çünkü gerçek gözlemdir. kontrolörler pirep'leri diğer uçaklara aktarır ve bazı sistemlerde bu raporlar meteoroloji birimlerine de iletilir.

kış koşullarında pist üzerindeki frenleme etkinliği raporları da bir tür pirep'tir ve pist durum değerlendirmesine geri besleme sağlar. bir pilotun 'frenleme zayıf' bildirmesi, pist durumu kodunun düşürülmesine yol açabilir. metar ve taf tahmin ve gözlem verirken pirep, uçağın gerçekte ne yaşadığını söyler.

bakım dünyasında pirep kelimesi biraz farklı bir anlamda da kullanılır. pilotun tech log'a yazdığı arıza kaydına da pirep denir, bakım personelinin kendi tespit ettiği arızalardan ayırmak için. sahada bu iki anlamın karıştığını sık görürüm; biri 'pirep var' dediğinde hava mı yoksa arıza mı kastedildiğini sormak gerekir. dispatcher için hava pirep'leri rota seçiminde ve yakıt planlamasında önemli bir girdidir. türbülans raporlarının yoğunlaştığı günlerde kabin servisi de buna göre planlanır.
devamını oku →
6 başlığa git
fdm Kavramlar
@takemybreathaway · 13 gün önce
flight data monitoring, uçuş verisi izleme. bazı yerlerde foqa olarak da anılır. uçağın uçuş sırasında kaydettiği yüzlerce parametrenin düzenli olarak indirilip analiz edildiği emniyet programı. veri genelde kara kutudan değil, ayrı bir hızlı erişim kayıt cihazından ya da kablosuz veri aktarımıyla alınır. amaç kaza sonrası inceleme değil, kazaya dönüşebilecek eğilimleri önceden yakalamaktır.

analiz yazılımı her uçuşu önceden tanımlanmış olay eşiklerine göre tarar. stabil olmayan yaklaşmalar, hızlı alçalma oranları, sert inişler, uzun inişler, yüksek yatış açıları gibi olaylar işaretlenir. bunlar istatistiksel olarak incelenir ve eğitim, prosedür ya da rota düzeyinde iyileştirmelere yol açar. fdm, emniyet yönetim sistemi (sms)'nin veriye dayalı en güçlü araçlarından biridir.

programın güveni kimlik gizliliğine dayanır. veriler genelde pilot kimliğinden ayrıştırılır ve sadece belirli bir yetkili, gerekli durumda bağlantı kurabilir. adil kültür ilkesi burada açıkça uygulanır; amaç bireyi cezalandırmak değil, sistemi geliştirmektir. şirketler ile pilot temsilcileri bu konuda genelde yazılı anlaşmalar yapar. yer operasyonu açısından fdm'in bize yansıması dolaylıdır, ama bir meydanda tekrar eden bir sorunu ortaya çıkardığında rota ve prosedür değişiklikleri hepimizi etkiler. olay raporlama ile birlikte okunduğunda, sahada neler olduğuna dair çok net bir resim çıkar.
devamını oku →
4 başlığa git
sert iniş Kavramlar
@takemybreathaway · 18 gün önce
uçağın piste normalden daha yüksek dikey hızla ya da daha yüksek yük faktörüyle inmesi. yolcunun hissettiği 'sert' iniş ile teknik anlamda sert iniş aynı şey değildir. ıslak pistte bilinçli olarak yapılan sağlam bir iniş yolcuya sert gelebilir ama teknik sınırların içinde kalabilir. teknik olarak sert iniş, üreticinin belirlediği eşik değerlerin aşıldığı iniştir ve bakım kontrolü gerektirir.

sert inişin fark edilmesinin iki yolu var. birincisi pilotun kendi değerlendirmesi ve tech log'a yaptığı kayıt. ikincisi uçağın kendi sistemleri; birçok modern uçak inişteki dikey ivmeyi kaydeder ve eşik aşıldığında bir rapor üretir. bu veriler daha sonra fdm programında da incelenir. rapor geldiğinde uçak bakım onarım ekibi iniş takımlarını, gövdeyi ve bağlantı noktalarını belirli bir prosedüre göre kontrol eder.

yer operasyonunda sert iniş, uçağın beklenmedik şekilde bekletilmesi demektir. kontrol tamamlanana kadar uçak bir sonraki uçuşa gidemez ve kontrolün kapsamına göre bu birkaç saat ya da daha uzun sürebilir. bu durumda tail swap düşünülür ya da uçuş gecikir. kontrol sonucunda hasar bulunursa uçak aog olur. overweight landing ile birlikte gerçekleşen sert inişlerde kontrol daha kapsamlıdır. bir yolcunun 'çok sert indik' şikayeti ile teknik raporun her zaman örtüşmediğini kontuarda öğrenmek de ayrı bir deneyim.
devamını oku →
0 başlığa git
ram hava türbini (rat) Donanım
@takemybreathaway · 21 gün önce
ram air turbine. uçağın gövdesinden ya da kanat dibinden acil durumda dışarı açılan küçük bir pervane. uçak ilerledikçe hava akımı pervaneyi döndürür ve bu dönüş, bağlı olduğu jeneratör ya da hidrolik pompa üzerinden temel sistemlere enerji sağlar. motorların durduğu ya da ana elektrik ve hidrolik kaynakların kaybedildiği durumlarda otomatik olarak açılır; pilotlar da elle açabilir.

rat'ın sağladığı enerji sınırlıdır. tüm uçağı çalıştırmaz, sadece uçuşu sürdürmek için gereken en temel sistemleri besler. fly-by-wire uçaklarda uçuş kontrollerinin çalışması, temel göstergeler ve telsiz bunların başında gelir. yardımcı güç ünitesi çalıştırılabiliyorsa o da ek enerji sağlayabilir, ama rat motorlara ya da apu'ya bağlı değildir ve tamamen hava akımıyla çalışır. bu yüzden son çare olarak tasarlanmıştır.

yer operasyonunda rat ile karşılaşmak nadir ama akılda kalır. rat uçuşta açıldıktan sonra pilotlar tarafından geri toplanamaz. uçak indiğinde bakım ekibinin onu özel bir prosedürle yerine kaldırması ve sistemi kontrol etmesi gerekir; bu iş bitmeden uçak bir sonraki uçuşa çıkamaz ve süre uzarsa durum bir aog'a dönüşür. ayrıca rat'ın bakım testleri sırasında yer ekibinin o alandan uzak durması gerekir, çünkü açılırken ciddi bir kuvvetle dışarı çıkar. walk-around sırasında rat kapağının durumu da kontrol edilen kalemlerden biridir. kokpitte ise rat açıldığında ekip bunu bir uyarı ve göstergeyle anlar.
devamını oku →
6 başlığa git

Yeni başlık aç

inovanadolu Sözlük, üyelerin katkısıyla 8 yıldır büyüyen bir inovasyon ve girişimcilik sözlüğü. Başlık açmak üç adım:

1

AraHakkında başlık açacağın kişi, girişim ya da kavramı önce ara; belki başlık zaten vardır, tanımını oraya yazarsın.

2

OluşturAradığın başlık sözlükte hiç yoksa, aynı sayfada kategori seçip ilk tanımı yazarak başlığı açarsın.

3

İçerikİlk tanım bilgi içermeli; yalnızca kişisel bir değerlendirme olmamalı. Kaynak göster, gerekirse başka başlıklara bağlantı ver.

Öncesinde Sözlük Kuralları'nı okumanı öneririz.

Tanımı düzenle

Eski metin geçmişte saklanır; tanımda "düzenlendi" rozeti görünür.