Çalışanlardan genel değil hedefli fikir toplama yöntemi: aklınıza gelen her şeyi yazın yerine, şu üründe iade oranını nasıl düşürürüz gibi keskin bir soruyla sınırlı süreli çağrı. fikir yönetimi platformlarının en işlek çalışma modudur. Odaklı sorunun üç getirisi vardır: katılımcı nereden başlayacağını bilir, gelen fikirler kıyaslanabilir olur ve sponsor gerçek bir iş sahibi olduğu için kazanan fikrin uygulanma ihtimali yüksektir. İyi kampanyanın anatomisi bellidir: gerçek bir problem sahibi sponsor, net değerlendirme kriterleri, iki üç haftalık süre, hızlı eleme ve sonunda herkese açıklanan sonuç. En kritik an kapanıştır; kazanan fikre ne olduğu duyurulmaz ve pilot başlamazsa, platform bir sonraki kampanyada sessizliğe gömülür.

İnsan müdahalesi olmadan algılayıp karar veren ve eyleme geçen sistemlerin genel adı; sürücüsüz araçtan otonom drona, depo robotundan gemi otopilotuna uzanan aile. Üç katmanla anlatılır: sensörlerle algıla, yazılımla karar ver, eyleyicilerle uygula. Otomatik ile otonom arasındaki fark kararın kalitesindedir; otomatik sistem kurala uyar, otonom sistem belirsiz ortamda kendi yolunu bulur.

Türkiye gündemindeki görünür örnekleri insansız sistemlerdir: bayraktar tb2 görev sırasında yüksek otonomiyle uçar, bayraktar kızılelma sınıfı projeler otonominin muharip uçağa taşınmasıdır. teknofest yarışmalarının büyük bölümü aslında otonomi yarışmasıdır; robotaksi yarışması ve insansız su altı kategorilerinde puanın çoğu görevin insansız tamamlanmasından gelir. Etik ve hukuk tartışması da alanın parçasıdır; kararı makinenin verdiği yerde sorumluluğun kimde olduğu, çağın açık sorusudur.

Yeni bir çözümün, tam yaygınlaştırma öncesinde sınırlı kapsamda gerçek koşullarda denenmesi. proof of concept ile karışır ama sorusu farklıdır: poc çalışır mı diye sorar, pilot gerçek hayatta işler mi diye sorar; gerçek kullanıcı, gerçek veri ve gerçek operasyonel yük işin içindedir. İyi pilotun üç şartı vardır: başarı kriterleri baştan yazılır, süresi sınırlıdır ve sonunda büyüt ya da bitir kararı verilir. Kurumsal hayatın kronik hastalığı pilot arafıdır: ne büyütülen ne kapatılan, yıllarca pilot etiketiyle yaşayan projeler. Bu araf çoğu zaman kararsızlığın değil, baştan tanımlanmamış başarı ölçütünün eseridir.

Çok fikirle başlayıp aşama aşama eleyerek az sayıda güçlü projeye inen yönetim modeli. Ağzı geniştir: çalışan önerileri, fikir kampanyası çıktıları, startup taramaları ve müşteri içgörüleri hep huniye dökülür. Gövdede kavram testi, proof of concept ve pilot proje elemeleri çalışır; çıkışta ölçeklenecek bir avuç iş kalır. Sağlıklı huninin iki göstergesi vardır: her aşamada gerçekten eleme yapılması ve elemenin hızlı olması. Hiç fikir öldürmeyen huni tıkanır, herkesinki yaşarsa kaynak hiçbirine yetmez; yavaş eleyen huni ise girişimcisini bekleterek küstürür. stage gate bu huninin kapılı, disiplinli halidir.

Teknofest çatısı altında düzenlenen uluslararası drone yarışları; yüksek hızlı fpv yarış dronlarının pilotları parkur üzerinde saniyelerle yarışır. Fpv, first person view demektir: pilot gözlük üzerinden dronun kamerasını görerek uçar, kiralık gözle saatte yüzlerce kilometre hıza ulaşan makineleri daracık kapılardan geçirir. Şampiyona dünyanın önde gelen pilotlarını İstanbul'a toplar; e-spor ile havacılığın kesişimindeki bu genç disiplinin Türkiye'deki vitrini oldu. teknofest için işlevi ayrıca stratejiktir; drone teknolojisine sportif ve eğlenceli kapıdan giren gençlik, savaşan iha yarışması gibi mühendislik kategorilerinin de seyirci ve aday havuzudur.