sanat

Sanatın tanımı zaman içerisinde toplumdan topluma, kültürden kültüre ve bireyler arasında dahi birbirinden oldukça çarpıcı bir biçimde farklılaşabilmektedir. Bir başka deyişle, kişi ve toplumların sanattan beklentileri doğrultusunda tanımı da değişiklikler gösterebilmektedir. Bu nedenle eksiksiz bir tanımını yapmak güçtür. Örneğin; Yunan kültüründe renkli bir vazo değerli bir sanat eseri olarak kabul edilmezken, günümüzde Yunan çömlekleri sanat eseri olarak kabul edilmekte ve önemli müzelerde sergilenebilmektedir.

Dickerson’a göre sanat statüsü, çoğunlukla zarif estetik eserlere, tarihsel, dinsel bir değer ve anlama sahip eserlere verilir. Sanat eserleri resim, çizim, heykel ve mimari gibi alanlarda olabileceği video, grafik, tasarım gibi farklı alan ve konuları da içerebilir.

Sanat; gerçekliğin yanısıra, kişiye yaşam ve nesneler konusunda nesnel bir görüş kazandırmaya yardımcı olur. Tarih içerisinde büyük düşünürler sanata farklı yaklaşımlarda bulunmuşlardır. Aristo, sanat yapıtlarının haz vermesinin temelinde öğrenmenin olduğunu belirtirken; Rousseau,sanatın deneysel dünyanın bir betimlemesi olmayıp duygu ve tutkuların bir taşkınlığı olduğunu ifade etmiştir. Croce, sanatın biçim vererek, dışlaştırarak ve dile getirerek üretkenlik yönünü vurgularken; Kant, sanatın amacının estetik haz olduğunu dile getirmiştir. Karl Marx, sanatın işlevi ve gerçeği idealize etmesi üzerinde durmuş; Lukacs, sanatla yaşamın iç içe olduğunu belirtmiştir.

Sanat, bir üretim sonucu meydana gelen nesnel bir kavramdır. Gombrich (1992)’in de belirttiği gibi sanat, sanatçılar tarafından üretilen bir gerçektir.

Sanat Arapça “sana’a” fiilinden türemiş bir isimdir. Sözlükte “el alışkanlığı ile yapılan iş, ustalık; hünerle yapmak, eser yaratmak” gibi anlamları yanı sıra, insan ruhuna has duygu ve düşünceleri yansıtan, dinleyende derin bir hayranlık ve zevk uyandıracak biçimde ortaya konuşundaki hayal gücü, yaratıcılık ve çaba olarak açıklanmıştır. Günümüzde İnglizce “art”, Almanca “kunst”, Arapça “fen” karşılığında kullanılan sanat kelimesi, başta sadece görsel (plastik) sanatlar alanı için kullanılmışken; yeni tanımlamlarla şiir, edebiyat, müzik, süsleme ve sahne sanatları da buna dahil edilmiştir. Bir sanatı yapmak için gerekli bilgi ve hünere sahip olan kimseye usta, sanatkarveya artist denir. Sanat kelimesinin yanına Türk sanatı, resim sanatı, hat sanatı, halk sanatı, güzel sanatlar gibi ekler eklenerek manası sınırlandırılmış, belirlenmiştir. Zanaat, “sınaaat” “sanaat” kelimesinden bozulmuş; insanların maddi ihtiyacını karşılamak için el emeği ve becerisi ile yapılan ve sanat özelliği olmayan iş anlamında kullanılmıştır.

Sanat; Türk Dil Kurumu sözlüğünde; "Bir duygu, tasarı, güzellik vb.nin anlatımında kullanılan yöntemlerin tamamı veya bu anlatım sonucunda ortaya çıkan üstün yaratıcılık" ve "Bir şeyi güzel yapmak için uygulanan kuralların tümü" tanımları ile yer almıştır.

bakınız: dijital sanat