Daha iyi bir Türkiye mümkün! Türkiye'nin girişimcilik ve inovasyon topluluğu·2018'den beri
Rastgele başlık

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü

/sozlukinovanadolu

inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.

"pilot" araması

6 başlık· 10 tanımda geçiyor
Başlık henüz yok

Şu an "pilot" başlığını sen açabilirsin

Bu başlık sözlükte birebir yok. İlk tanımı yazan sen ol; başlık senin imzanla açılır. Aşağıdaki benzer başlıklardan biri aradığın şeyse, tanımı oraya yaz.

Başlığı açmak için üye olmalısın. Giriş yap ya da üye ol.
Benzer başlıklar
1tanım
pilot çıkmazı

bir teknolojinin ya da fikrin pilot aşamasını başarıyla geçip bir türlü ölçeklenememesi; ingilizcede pilot purgatory, yani pilot arafı. mckinsey'nin 2018 sanayi araştırmasında şirketlerin büyük kısmın

Kavramlar
1tanım
pilot lisansı

uçak kullanma yetkisi veren, sivil havacılık otoritesinin düzenlediği belge. kademeler: özel pilot lisansı (ppl, ücretsiz uçuş ve hobi, 45 saat civarı), ticari pilot lisansı (cpl, ücret karşılığı uçma

Kavramlar
1tanım
pilot müşteri

Yeni ürünü gerçek parasıyla ya da gerçek operasyonuyla ilk deneyen müşteri; kurumsal satışların gizli kahramanı. Değeri üç katmanlıdır: ürün gerçek koşulda pişer, referans hikayesi doğar ve ilk gelir

Kavramlar
1tanım
pilot proje

Yeni bir çözümün, tam yaygınlaştırma öncesinde sınırlı kapsamda gerçek koşullarda denenmesi. proof of concept ile karışır ama sorusu farklıdır: poc çalışır mı diye sorar, pilot gerçek hayatta

Kavramlar
1tanım
otopilot

uçağı pilotun belirlediği irtifa, hız ve rotada tutan otomatik uçuş kontrol sistemi. ilki 1912'de sperry'nin jiroskoplu cihazı; bugünkü sistemler uçuş yönetim bilgisayarıyla birlikte kalkıştan kısa sü

Kavramlar
1tanım
microsoft copilot

Microsoft'un tüketici asistanı; GPT 5.1 tabanlı, derin düşünme modu (Think Deeper) dahil, kayıtla sınırsız. Windows'a ve Edge tarayıcısına gömülü geldiği için en zahmetsiz giriş noktası. Bing araması

Yazılım
Tanımlarda geçen
samet ensar sarı Kişiler
@ideefixe · 1 gün önce
türkiye'de sosyal medya ajansçılığının ilk kuşağından gelen, sonra girişim tarafına geçmiş pazarlamacı ve girişimci. kariyerini üç dönemde okumak kolay. birincisi kurucu ortağı olduğu dekatlon buzz dönemi, ikincisi ajansın uluslararası bir gruba satılması ve oradaki yöneticilik yılları, üçüncüsü de hızlı büyüyen teknoloji şirketlerinde marka ve pazarlama liderliği.

eğitimi mühendislikten geliyor. bilkent üniversitesi endüstri mühendisliği bölümünü yüksek dereceyle bitirdi, ardından bahçeşehir üniversitesi'nde pazarlama mba'i yaptı. kendi sitesindeki özgeçmişe göre yüksek lisans tezi blokzincir ve sosyal medya üzerine; o dönemde bu konuyu sosyal medya tarafından ele alan ilk tezlerden biri olduğu söyleniyor. mühendis kökenli olup sosyal medyanın ilk yıllarında ajans kurması, işi baştan beri ölçüm ve teknoloji tarafından tuttuğunu da açıklıyor.

dekatlon buzz'ı vadi efe ile birlikte kurdu. ekonomist'teki bir söyleşide ajansın 2009'da bir sosyal medya ve teknoloji şirketi olarak kurulduğu, webrazzi'nin 2017 haberinde ise şubat 2010'da kurulduğu yazıyor; tarih kaynağa göre bir yıl oynuyor. ajans kısa sürede pazarlama iletişimi, sosyal medya ve yaratıcı prodüksiyon yapan 40 ile 50 kişilik bir ekibe ulaştı. bayer için yapılan alevlenme noktası projesiyle cannes lions'ta finale kalması ve thy için yaptığı işle european excellence awards finalistliği, o yılların türk dijital ajans dünyası için dikkat çeken başarılardı.

ocak 2017'de fransa merkezli perakende pazarlama grubu altavia, dekatlon buzz'ın çoğunluk hissesini satın aldı. webrazzi'ye konuşan sarı, görüşmelerin yaklaşık bir yıl sürdüğünü anlatmıştı; tutar açıklanmadı. kurucular yönetimde kaldı, temmuz 2017'de ajans altavia türkiye ile birleşerek altavia dekatlon adını aldı. sarı bu yapının genel müdürlüğünü üstlendi ve altavia grubunun avrupa yönlendirme komitesine üye oldu. ekim 2019'da altavia kalan hisselerin tamamını sarı ve efe'den satın aldı, iki kurucu iki yıl boyunca gruba kıdemli danışman olarak destek vermeyi kabul etti. yani bir türk dijital ajansının yabancı bir gruba iki aşamada satıldığı, kurucuların da önce yönetimde kalıp sonra tam exit yaptığı derli toplu bir örnek.

ajans sonrası dönemde nisan 2020'de, altavia dekatlon'un eski dijital iletişim direktörü billur ertuğrul'un kurduğu kişisel marka ajansı stalkme'ye yatırım yaparak ortak oldu. temmuz 2021'de araç kiralama platformu yolcu360'ta chief brand officer ve icra kurulu üyesi olarak göreve başladı; yurt içi ve yurt dışı marka ve kurumsal iletişimin başına getirildi. mart 2025 tarihli basın bülteninde ise yenilenmiş elektronik markası easycep'in cmo'su olarak geçiyor. aynı bültende golden leader 2024 ödülünü aldığı ve türkiye'nin en etkili 50 cmo'su arasında gösterildiği, son dört yılda deloitte fast 50 listesinde ilk ona giren iki markanın pazarlamasını yönettiği yazıyor. bu son bilgilerin kaynağının kendi gönderdiği bülten olduğunu da not edelim.

ödül ve sahne tarafı da kalabalık. adecco group'un 2019'da yayımladığı top cee entrepreneurs listesinde türkiye'den talent champion olarak yer aldı. tedx bahçeşehir üniversitesi'nde kanalına sahip çık başlıklı bir konuşma yaptı, milano'daki global entrepreneurship congress'te ve finlandiya'daki slush'ta konuştu. new york merkezli cresta international advertising awards'ta iki dönem jüri üyeliği yaptığını, türk telekom'un pilot girişim programında mentorluk yaptığını kendi sitesinde anlatıyor. sitesinde enerji yazılımı girişimi reengen'e yatırımcı olduğu da yazıyor.

girişimci gözüyle bakınca hikâyedeki asıl ders şu. sosyal medya ajansı gibi kişiye ve ekibe bağlı, ölçeklemesi zor bir hizmet işi de doğru zamanda uluslararası bir grubun büyüme planına oturursa satılabiliyor. sarı'nın sonraki adımlarında da aynı çizgi görünüyor; hizmet şirketinden çıkıp ölçeklenebilen teknoloji şirketlerinin marka tarafına geçmek. güncel unvanları için kendi sitesine ya da profesyonel profillerine bakmak gerekiyor, çünkü kaynaklar arasında rol ve tarih farkları var.
devamını oku →
5 başlığa git
uçan araba Kavramlar
@menamen · 1 gün önce
hem karayolunda otomobil gibi gidebilen hem de havada uçabilen araçlar için kullanılan genel terim. fikir neredeyse otomobil kadar eski; 1949'da ABD'de moulton taylor'ın tasarladığı aerocar, kanatlarını ve kuyruğunu arkasında römork gibi çekebilen ve hem karada hem havada kullanılabilen bir araç olarak sertifika almıştı ama seri üretime geçemedi. o günden bu yana pek çok prototip yapıldı, ama hiçbiri kitlesel bir ürüne dönüşmedi.

uçan arabanın önündeki engeller teknolojiden çok daha geniş. bir aracın hem karayolu güvenlik kurallarını hem de hava aracı sertifikasyon şartlarını aynı anda karşılaması gerekiyor; bu ikisi ağırlık, dayanıklılık ve tasarım konusunda birbiriyle çelişen talepler. üstüne pilot lisansı, kalkış ve iniş yeri, hava trafiği yönetimi ve sigorta gibi konular ekleniyor. bu yüzden bugünkü ciddi projelerin çoğu ya kısa pistten kalkan, katlanır kanatlı ya da rotorlu tasarımlar.

hollanda'daki PAL-V liberty bir cayroplan ile otomobili birleştiriyor, slovakya'daki aeromobil katlanır kanatlı bir tasarım üzerinde çalışıyor, kaliforniya'daki alef aeronautics ise 2023'te model A adlı aracı için ABD'de sınırlı amaçlı özel bir uçuşa elverişlilik sertifikası aldı. ama bu ürünlerin hiçbiri henüz sıradan sürücülerin kullandığı bir araç değil.

terim bugün iki farklı şeyle sık sık karıştırılıyor. biri dikey kalkışlı elektrikli hava taksileri, yani evtol; bunlar karada gitmiyor, birer hava aracı. diğeri ise 2026'da tesla roadster gösterisinde görüldüğü gibi, havada birkaç saniyelik itki destekli manevra yapabilen kara araçları. medyada üçü de uçan araba diye anılsa da teknik ve hukuki olarak birbirinden çok farklı kategoriler. türkiye'de de bu alanda yürütülen prototip çalışmaları için cezeri uçan araba başlığına bakılabilir.
devamını oku →
5 başlığa git
tesla roadster Donanım
@takemybreathaway · 1 gün önce
havacılık operasyonundan biri olarak bu gösterinin en çok merak ettiğim tarafı hava sahası ve kural kısmıydı. newsweek'in haberine göre gösteri alanının çevresinde faa uçuş kısıtlaması ilan edilmişti; yani bir otomobil lansmanı için havacılık otoritesinin devreye girmesi gerekti. bu tek başına, roadster'ın neyin sınırında durduğunu gösteriyor.

ABD'de yerden kalkan ve havada hareket eden bir şey kural olarak hava aracı sayılabiliyor. evtol denilen dikey kalkışlı elektrikli hava taksileri için ayrı ve oldukça uzun bir sertifikasyon süreci yürütülüyor; pilot lisansı, hava aracı sertifikası, uçuş izni, bakım kayıtları, hepsi ayrı başlıklar. tesla'nın gösterdiği hareketler birkaç saniyelik zıplama ve iniş olduğu için şirket bunu bir uçuş değil, bir aracın gelişmiş manevrası olarak konumlandırıyor. ama bu çizginin düzenleyiciler tarafından nasıl çekileceği belli değil.

yer tarafındaki tablo da karışık. electrek'in ağustos 2026 haberine göre itici paketli sınırlı sürümün yola çıkmaya uygun olmayacağı, yani trafik kayıt ve tescil gerekliliklerini karşılamayacağı planlanıyordu. üç donanımdan sadece performance yola hazır diye tanımlanıyor; thrust piste, rocket ise havaya hazır diye anlatılıyor. bu da itici özelliklerin kapalı alanlarla, pistlerle ve kontrollü gösterilerle sınırlı kalacağını düşündürüyor.

güvenlik tarafında da sorular var. electrek'in haberine göre itici sesi o kadar yüksek ki seyircilerin yüzlerce metre geride tutulması planlanıyordu ve mevcut tasarımda iticiler çalışırken araçta birinin bulunması gürültü yüzünden zor görünüyordu. musk'ın kendisi de aracın güvenlik için optimize edilmediğini ve başarının garanti olmadığını söylemişti. havacılıkta bunu söyleyen bir ürünün sertifikasyon masasına bile gelemeyeceğini hatırlatmak isterim.

benim tahminim, roadster'ın itici özelliği yakın vadede bir kara aracı ile bir hava aracı arasındaki gri bölgede kalacak ve ancak özel izinli alanlarda kullanılabilecek. uçan araba tartışmasına yeni bir örnek eklendi ama çözülmesi gereken kural setleri gösteriden çok daha uzun sürecek.
devamını oku →
2 başlığa git
m-based Türk Girişimleri
@beyazyakali · 15 gün önce
ankara'da odtü teknokent bünyesinde çalışan, mantarlardan alternatif malzemeler geliştiren biyoteknoloji girişimi. yaklaşımı, mantarın lifli kök ağı olan miselyum'u kontrollü koşullarda büyütüp işleyerek deri ve benzeri geleneksel malzemelerin yerini alabilecek ürünlere dönüştürmek. ilk ürünü fomes, mantar tabanlı bir vegan deri alternatifi; hedef sektörler moda, tekstil, otomotiv ve mobilya.

2024'te hatcher+, sente ventures ve fark labs'ten destek alan şirket, ekim 2026'da yaklaşık 700 bin dolarlık tohum yatırım aldı. tura odtü 70. yıl girişim sermayesi yatırım fonu liderlik etti ve bu, fonun ilk yatırımı oldu. kaynağın endüstriyel ölçekte üretime geçiş, ticarileşme ve yurt dışı pazarlar için kullanılacağı açıklandı.

biyomalzeme girişimlerinin ortak zorluğu, laboratuvarda iyi görünen numuneyi fabrikada aynı kalitede ve makul maliyetle üretebilmek. m-based için asıl ölçü, büyük markalarla yapılacak pilot üretimlerde dayanıklılık, renk tutarlılığı ve fiyat tarafında alacağı sonuçlar olacak. bir üniversite fonunun ilk yatırımını kendi teknokentinden bir deep tech girişimine yapması da ayrıca not edilmeye değer.
devamını oku →
3 başlığa git
insansı robot Kavramlar
@beyazyakali · 18 gün önce
insan vücudunun genel planını, yani gövde, iki kol, çoğu zaman iki bacak ve bir baş düzenini taklit eden robot. bu formun asıl gerekçesi estetik değil, çevre; fabrikalar, depolar, merdivenler, kapı kolları ve aletler insan için tasarlandığından, insan biçimli bir makine bu ortama ayrıca uyarlama gerektirmeden girebilir. honda'nın asimo'su uzun yıllar alanın simgesi oldu, ardından boston dynamics'in atlas'ı dinamik dengeyi, tesla, figure ve çinli üreticiler de seri üretim iddiasını gündeme taşıdı.

zor kısım el becerisi ve denge. iki ayak üzerinde yürümek tekerlekli bir platforma göre çok daha karmaşık bir kontrol problemi, bir kapağın mandalını çevirmek ya da kablo takmak ise hassas kuvvet kontrolü istiyor. son yıllarda yapay zeka ve makine öğrenmesi ile eğitilen kontrol politikaları bu alanda hızlı ilerleme sağladı.

nasa tarafında robonaut 2 ve valkyrie gibi örnekler, insansı formun uzayda da anlamlı olduğunu gösteriyor; çünkü istasyon ve habitat içindeki tutamaklar, kapaklar ve paneller astronot eli için yapılmış. otomotiv fabrikalarındaki pilot denemeler ise şimdilik sınırlı görevlerde kalıyor. bir yan sanayi hattında gördüğüm kadarıyla asıl soru robotun neyi yapabildiği değil, kaç saat arızasız çalıştığı.
devamını oku →
5 başlığa git
gotion Kurumlar
@beyazyakali · 18 gün önce
merkezi çin'in anhui eyaletindeki hefei kentinde bulunan lityum iyon batarya üreticisi. resmi adı gotion high-tech, uluslararası basında kısaca gotion olarak geçiyor. lityum iyon batarya hücreleri, modül ve paket sistemleri ile şebeke ölçekli enerji depolama çözümleri üretiyor; özellikle lityum demir fosfat kimyasında güçlü bir oyuncu olarak biliniyor.

şirketin en çok konuşulan yanı ortaklık yapısı. volkswagen grubu 2020'de duyurduğu yatırımla gotion'un en büyük hissedarı oldu; bir avrupalı otomotiv devinin çinli bir hücre üreticisine sermaye düzeyinde bağlanmasının dikkat çeken örneklerinden biri. bugün çin'in en büyük beşinci batarya üreticisi konumunda ve dünyanın farklı ülkelerinde yirmi civarında üretim üssü bulunuyor.

eylül 2026'da hefei'deki dünya imalat kongresi'nde, sülfür bazlı elektrolit kullanan 'jinshi' adlı katı hal batarya hücreleri için enerji yoğunluğu hedefini 400 wh/kg'a, maliyet hedefini kilovatsaat başına 150 dolara çektiğini açıkladı. otomotiv tedarik zincirinden bakınca, bu tür duyurularda asıl izlenmesi gereken şey laboratuvar değeri değil, pilot hattın ne zaman ve hangi verimle müşteriye numune göndereceği.
devamını oku →
6 başlığa git
fervo energy Yabancı Girişimler
@beyazyakali · 17 gün önce
merkezi houston'da bulunan, petrol ve gaz sektörünün yatay sondaj ve kuyu tamamlama tekniklerini jeotermal elektrik üretimine uyarlayan abd'li şirket. iş modeli, doğal bir sıcak su rezervuarı aramak yerine sıcak ama geçirimsiz kayacı çatlatıp yapay bir dolaşım sistemi kurmaya, yani gelişmiş jeotermal sistem yaklaşımına dayanıyor.

nevada'daki pilot projesinin ardından utah'ın beaver county bölgesinde cape station sahasını kurdu. 'geoblock' adı verilen 33 megavatlık ilk ünite eylül 2026'da şebekeye bağlandı ve 30 eylül'de ticari işletmeye geçti; şirkete göre bu, sıfırdan geliştirilmiş bir egs projesinin sözleşmeli ticari işletmeye ulaştığı ilk örnek. sahanın ana alıcısı southern california edison ve satış uzun vadeli bir elektrik satın alma anlaşması ile yapılıyor.

mayıs 2026'daki halka arz temiz enerji alanının en büyüğü olarak kayda geçti, ama hisse fiyatındaki sert dalgalanma piyasanın ölçeklenme ve maliyet konusundaki temkinini de gösterdi. şirkete olan ilgiyi besleyen ana etken, veri merkezi yatırımlarının hava ve güneşe bağlı olmayan, gece gündüz kesintisiz elektrik istemesi.
devamını oku →
5 başlığa git
agility robotics Yabancı Girişimler
@beyazyakali · 16 gün önce
abd'nin oregon eyaletinde kurulan, depo ve lojistik işleri için iki bacaklı insansı robot geliştiren şirket. oregon state üniversitesi'ndeki yürüme robotları araştırmalarından doğdu; ilk dikkat çeken ürünü cassie adlı, gövdesi olmayan iki bacaklı bir yürüme platformuydu. buna kollar ve algılayıcılar eklenerek digit ortaya çıktı.

digit'in hedefi geniş değil, dar ve somut. depoda koli ve plastik kasa taşımak, raf ile konveyör arasında malzeme aktarmak gibi tedarik zinciri işlerinin tekrar eden halkaları. şirket robotlarını satmaktan çok hizmet olarak kiralama modeliyle konumlandırıyor; lojistik firmalarıyla yaptığı saha kurulumları, sektörün ilk gerçek ticari kullanım örnekleri arasında sayılıyor. 2026 eylülünde yeni dizler, daha güçlü batarya ve kapsamlı bir güvenlik mimarisiyle digit 5'i tanıttı.

aynı dönemde dokuz kurulumdan 1,8 milyon dolar gelir elde ettiğini açıklaması, alanın bugünkü ölçeğini iyi anlatan bir veri. boston dynamics gibi bir otomotiv grubunun çatısı altında olmayan agility için asıl sınav, müşterilerin pilot kurulumlarını filo siparişine çevirip çevirmeyeceği.
devamını oku →
6 başlığa git
loft eğitimi Kavramlar
@takemybreathaway · 19 gün önce
line oriented flight training. pilotların uçuş simülatöründe, gerçek bir hat uçuşunu baştan sona canlandıran bir senaryoyla eğitilmesi. klasik simülatör eğitiminde eğitmen bir arızayı tetikler, ekip onu çözer, simülatör durdurulur ve bir sonraki arızaya geçilir. loft'ta ise senaryo kesintisiz akar. uçuş planlamadan başlar, kalkış, seyir ve iniş gerçek bir uçuştaki gibi yaşanır ve olaylar doğal bir akış içinde ortaya çıkar.

loft'un asıl amacı teknik becerilerden çok ekip kaynak yönetimi (crm) becerilerini sınamaktır. ekip bir hava problemini, bir yolcu rahatsızlığını ve küçük bir teknik arızayı aynı anda yönetmek zorunda kalabilir. karar verme, iş bölümü, iletişim ve sop uyumu gözlenir. senaryo sonunda eğitmen ekiple birlikte uçuşu değerlendirir ve video kayıtlarından yararlanılabilir. divert kararları bu senaryoların sık görülen bir parçasıdır.

son yıllarda birçok operatör, kanıta dayalı eğitim denen ve gerçek operasyondan elde edilen verilere göre şekillenen eğitim programlarına geçti. bu programlarda loft benzeri senaryolar merkezde yer alır. mpl eğitiminde de loft tipi seanslar ilk aşamalardan itibaren kullanılır. yer operasyonu açısından ilginç olan, bazı senaryolarda bir loadsheet hatasının ya da son dakika yük değişikliğinin de kullanılması. bir arkadaşım simülatörde kendi yazdığı türden bir hatalı loadsheet'le karşılaştığını anlatmıştı.
devamını oku →
0 başlığa git
pirep Kavramlar
@takemybreathaway · 21 gün önce
pilot report. pilotun uçuş sırasında karşılaştığı hava koşullarını, özellikle türbülans, buzlanma, rüzgar kesmesi ya da bulut tepeleri gibi bilgileri hava trafik kontrolüne ya da şirketine bildirdiği rapor. bu raporlar arkadan gelen uçaklar için tahminlerden daha değerlidir, çünkü gerçek gözlemdir. kontrolörler pirep'leri diğer uçaklara aktarır ve bazı sistemlerde bu raporlar meteoroloji birimlerine de iletilir.

kış koşullarında pist üzerindeki frenleme etkinliği raporları da bir tür pirep'tir ve pist durum değerlendirmesine geri besleme sağlar. bir pilotun 'frenleme zayıf' bildirmesi, pist durumu kodunun düşürülmesine yol açabilir. metar ve taf tahmin ve gözlem verirken pirep, uçağın gerçekte ne yaşadığını söyler.

bakım dünyasında pirep kelimesi biraz farklı bir anlamda da kullanılır. pilotun tech log'a yazdığı arıza kaydına da pirep denir, bakım personelinin kendi tespit ettiği arızalardan ayırmak için. sahada bu iki anlamın karıştığını sık görürüm; biri 'pirep var' dediğinde hava mı yoksa arıza mı kastedildiğini sormak gerekir. dispatcher için hava pirep'leri rota seçiminde ve yakıt planlamasında önemli bir girdidir. türbülans raporlarının yoğunlaştığı günlerde kabin servisi de buna göre planlanır.
devamını oku →
6 başlığa git

Yeni başlık aç

inovanadolu Sözlük, üyelerin katkısıyla 8 yıldır büyüyen bir inovasyon ve girişimcilik sözlüğü. Başlık açmak üç adım:

1

AraHakkında başlık açacağın kişi, girişim ya da kavramı önce ara; belki başlık zaten vardır, tanımını oraya yazarsın.

2

OluşturAradığın başlık sözlükte hiç yoksa, aynı sayfada kategori seçip ilk tanımı yazarak başlığı açarsın.

3

İçerikİlk tanım bilgi içermeli; yalnızca kişisel bir değerlendirme olmamalı. Kaynak göster, gerekirse başka başlıklara bağlantı ver.

Öncesinde Sözlük Kuralları'nı okumanı öneririz.

Tanımı düzenle

Eski metin geçmişte saklanır; tanımda "düzenlendi" rozeti görünür.