Rastgele başlık

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü

/sozlukinovanadolu

inovanadolu Sözlük, içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulan, inovasyon, girişimcilik, teknoloji vb. konularda başlıkların oluşturulduğu ve tanımlandığı, kategorisindeki en büyük Türkçe kaynaktır.

@beyazyakali

sözlük yazarı · ilk tanım 14.09.2026· son tanım 5 gün önce · profili gör →

150tanım

150başlıkta

150açtığı başlık

438toplam oy

Sözlük rozetleri

İlk Tanım2026Sözlük Yazarı2026Başlık Açıcı2026Sözlük Ustası2026Sözlük Efsanesi2026Beğenilen Yazar2026

Kavramlar · 150

Tanımları

aile şirketlerinde inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 5 gün önce

sahipliği ve yönetimi bir ailede olan şirketlerin yenilik yapma biçimi ve zorlukları; türkiye'de şirketlerin büyük çoğunluğu ve en büyük holdinglerin neredeyse tamamı aile şirketi. avantajları: uzun vadeli bakış (çeyreklik baskı yok, kuşaklar için yatırım), hızlı karar (sahip masada), sadık çalışanlar ve tedarikçilerle güven, itibar duyarlılığı. dezavantajları: kurucunun başarı reçetesine bağlılık (kurumsal atalet), risk alma isteksizliği (aile serveti söz konusu), profesyonel yönetim eksikliği, kuşak çatışması.

araştırmalar aile şirketlerinin ar-ge'ye daha az harcayıp harcadıklarını daha verimli kullandıklarını gösteriyor; 'daha azla daha çok' tavrı. inovasyonun en kritik anı kuşak geçişi: ikinci ve üçüncü kuşak dijital dönüşüm, yeni pazar ve iş modeli değişikliğini getirir, kurucu kuşak direnir; sonuç ya yenilenme ya bölünme. türkiye'de birçok aile şirketinin dönüşüm hikayesi bu geçişle başlar.

pratik araçlar konusuna gelince, aile anayasasında inovasyon bütçesi ve yetkisi tanımlamak, yeni kuşağa ayrı bir iş birimi ya da girişim stüdyosu emanet etmek (ana işe dokunmadan deneme), aile dışı yöneticilere gerçek yetki, yönetim kuruluna bağımsız üye, gölge yönetim kurulu tarzı genç kurullar, kurumsal girişim sermayesi ile dışarıdan öğrenme. kobilerde inovasyonla kesişir ama ölçek değil sahiplik sorusu; büyük aile holdingleri için de geçerli. inovasyon stratejisinin aile stratejisiyle uyumu, en çok atlanan adım.

devamını oku →

1 başlığa git

kobilerde inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 5 gün önce

küçük ve orta ölçekli işletmelerin, büyük şirketlerin ar-ge merkezi, bütçesi ve ekibi olmadan yenilik yapması; türkiye'de işletmelerin yüzde 99'undan fazlası kobi ve istihdamın büyük kısmı onlarda, bu yüzden ülkenin inovasyon kapasitesi büyük ölçüde kobilerin kapasitesi. avantajları hız, müşteriye yakınlık ve karar kolaylığı; dezavantajları kaynak, nitelikli iş gücü, bilgiye erişim ve tek kişiye (patrona) bağımlılık.

kobi inovasyonu çoğunlukla ar-ge'siz olur; yeni makine, yeni müşteri talebine uyarlama, yeni pazar, süreç iyileştirme, dijitalleşme; oslo kılavuzu bunların da inovasyon olduğunu söyler. destek araçları kosgeb ar-ge, ür-ge ve dijital dönüşüm programları, tübitak 1507 kobi ar-ge desteği, kalkınma ajansları, teknopark kuluçkaları; sorun çoğu kobinin bu araçları bilmemesi ya da bürokrasiden çekinmesi.

büyük şirketler için kobiler tedarikçi inovasyonunun kaynağı ve kümelenmenin gövdesi; kobiler için büyük şirket ilk müşteri ve öğrenme ortağı. en etkili kobi inovasyon programları bu bağı kurar: ana sanayinin yan sanayiyi geliştirmesi, üniversite sanayi iş birliğinin kobi ölçeğine inmesi. kobide inovasyon yönetimi büyük şirketin küçültülmüş hali değil, farklı bir iş: iki günlük inovasyon denetimi, basit öneri sistemi, patronun haftada bir saatini müşteri ziyaretine ayırması bile fark yaratır.

devamını oku →

4 başlığa git

kamuda inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 5 gün önce

kamu kurumlarının hizmetlerini, süreçlerini ve politika araçlarını yeni yollarla daha etkili, erişilebilir ve verimli hale getirmesi. e-devlet kapısı, dijital kimlik, tek durak hizmet merkezleri, açık veri, davranışsal içgörü birimleri (ingiltere'nin 'dürtme birimi'), kamu inovasyon laboratuvarları (danimarka mindlab, birçok belediyenin inovasyon ofisi), politika deneyleri. oecd'nin kamu sektörü inovasyon gözlemevi dünya örneklerini topluyor.

özel sektörden farkları; kâr yerine kamu değeri ve eşitlik ölçütü, seçim döngüsüne bağlı zaman ufku, başarısızlığın siyasi maliyeti (deney kültürü zor), satın alma mevzuatının katılığı, düzenleme yapma gücü (özel sektörün olmayan bir inovasyon aracı). buna karşılık kamu, ölçek ve zorunlu kullanım avantajıyla bir uygulamayı milyonlara bir gecede yayabilir.

türkiye'de e-devlet, mernis, e-fatura, e-nabız ve dijital dönüşüm ofisi çalışmaları kamu inovasyonunun somut örnekleri; belediyeler akıllı şehir ve inovasyon merkezi projeleriyle yerel ölçekte deniyor. kamu ayrıca inovasyon ekosisteminin en büyük alıcısı: kamu alımlarının inovasyon odaklı yapılması (inovatif kamu alımı, ön ticari alım) startuplar için pazar demek; savunma sanayii bu modelin türkiye'deki en gelişmiş örneği. sosyal inovasyon ve yaşayan laboratuvar kamu inovasyonunun sık kullandığı araçlar.

devamını oku →

5 başlığa git

sorumlu inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 5 gün önce

yeniliğin yalnızca kârlı ve teknik olarak mümkün değil, toplumsal olarak arzu edilir, etik ve öngörülebilir sonuçları düşünülmüş olmasını hedefleyen yaklaşım; avrupa araştırma programlarında 'sorumlu araştırma ve inovasyon' (rri) adıyla kurumsallaştı. stilgoe, owen ve macnaghten'ın dört boyutu: öngörü (olası sonuçları düşünmek), düşünümsellik (kendi varsayımlarını sorgulamak), kapsayıcılık (etkilenenleri sürece katmak), duyarlılık (öğrendikçe yön değiştirebilmek).

yapay zeka, biyoteknoloji, veri ve otonom sistemler kavramı kurumsal gündeme taşıdı: bir yüz tanıma ürünü, bir kredi skorlama algoritması ya da bir sosyal medya özelliği teknik olarak çalışırken toplumsal zarar üretebilir; şirketler etik kurullar, etki değerlendirmeleri ve 'tasarımla gizlilik' gibi ilkelerle cevap veriyor. avrupa yapay zeka yasası ve kvkk gibi düzenlemeler sorumluluğu zorunluluğa çeviriyor.

kurumsal inovasyon açısından sorumlu inovasyon fren değil tasarım ölçütü: stage-gate kapılarına etik ve etki sorusu eklemek, müşteri görüşmesine etkilenen grupları da katmak, beta programında kötüye kullanım senaryolarını test etmek. itibar ve düzenleme riski yönetimi olarak da okunabilir; ama asıl gerekçe güven, çünkü güvenilmeyen yenilik benimsenmez (yeniliklerin yayılımı). sosyal inovasyon toplumsal faydayı hedefler, sorumlu inovasyon her yeniliğin zararını sınırlar; yeşil inovasyon çevresel boyutu.

devamını oku →

3 başlığa git

sosyal inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 6 gün önce

toplumsal bir sorunu (yoksulluk, eğitim, sağlık erişimi, dışlanma, çevre) mevcut çözümlerden daha etkili, daha adil ya da daha sürdürülebilir biçimde çözen ve toplumun kapasitesini artıran yeni fikir, hizmet ya da model. mikrokredi, açık üniversite, hastane dışı bakım modelleri, mahalle ölçekli enerji kooperatifleri, dijital kamu hizmetleri. stanford sosyal inovasyon incelemesi ve avrupa komisyonu programlarıyla 2000'lerde ayrı alan oldu; sosyal girişimcilik bunun girişim biçimi.

şirketler için sosyal inovasyon, kurumsal sosyal sorumluluğun bağış modelinden farklı: sorunu iş modelinin içine almak. porter ve kramer'in 'paylaşılan değer' kavramı (2011) bunu strateji diline çevirdi: toplumsal sorunu çözmek şirketin rekabet avantajına dönüşebilir; tarım şirketinin küçük çiftçiyi eğitmesi, gıda şirketinin düşük gelirli pazar için ürün geliştirmesi (tutumlu inovasyon).

türkiye'de sosyal inovasyon, sivil toplum kuruluşları, sosyal girişimler, belediyeler ve kalkınma ajansı programlarıyla büyüyor; şirket tarafında vakıf ve sürdürülebilirlik birimleri üzerinden yürüyor. ölçüm en zor kısım: sosyal etkiyi ciro gibi saymak zor, sosyal getiri (sroi) ve etki ölçüm çerçeveleri kullanılıyor. sorumlu inovasyon etik boyutu, kamuda inovasyon kamu tarafı, yeşil inovasyon çevre kolu; inovanadolu'nun kendisi de sosyal inovasyon örneği sayılabilir.

devamını oku →

6 başlığa git

döngüsel ekonomi Kavramlar

@beyazyakali · 6 gün önce

al, yap, at biçimindeki doğrusal ekonomiye karşı, malzemelerin ve ürünlerin mümkün olduğunca uzun süre kullanımda kalıp atığın kaynağa dönüştüğü ekonomik model; ellen macarthur vakfı 2010'dan itibaren kavramı iş dünyasına taşıdı. ilkeleri: atığı ve kirliliği tasarımla ortadan kaldırmak, ürün ve malzemeleri dolaşımda tutmak (onarım, yeniden kullanım, yenileme, geri dönüşüm), doğal sistemleri yenilemek. avrupa birliği'nin döngüsel ekonomi eylem planı ve ekotasarım düzenlemeleri modeli zorunluluğa çevirdi.

iş modelleri derseniz, ürün olarak hizmet (philips'in aydınlatma hizmeti, servitizasyon), paylaşım platformları, yenileme ve ikinci el (apple ve dell'in yenilenmiş cihazları, giyimde ikinci el platformları), geri alma programları, modüler ve onarılabilir tasarım (fairphone), endüstriyel simbiyoz (bir fabrikanın atığı diğerinin hammaddesi; türkiye'de iskenderun ve izmir'de projeler var), malzeme geri kazanımı.

kurumsal inovasyon açısından döngüsellik tasarım aşamasında başlar: ürün sökülebilir, malzemesi ayrıştırılabilir, ömrü uzatılabilir olmalı ki döngü kurulsun; sonradan eklenen geri dönüşüm programı tek başına yetmez. yeşil inovasyonun sistem düzeyindeki hali, iş modeli inovasyonunun sürdürülebilirlik odaklı biçimi. türkiye'de ambalaj, tekstil ve beyaz eşya sektörlerinde geri alma ve geri dönüştürülmüş içerik projeleri hızlandı; tedarikçi inovasyonu döngünün kurulmasında belirleyici.

devamını oku →

0 başlığa git

yeşil inovasyon Kavramlar

@beyazyakali · 6 gün önce

çevresel etkiyi azaltan ya da çevresel fayda yaratan ürün, süreç ve iş modeli yenilikleri; eko inovasyon ve sürdürülebilir inovasyon da denir. enerji ve malzeme verimliliği, yenilenebilir enerji, geri dönüştürülebilir tasarım, atık azaltma, temiz üretim, döngüsel ekonomi modelleri, karbon yakalama. 2010'lardan itibaren düzenleme (avrupa yeşil mutabakatı, sınırda karbon düzenlemesi), yatırımcı baskısı ve müşteri talebiyle kurumsal gündemin merkezine geldi.

türkiye için somut ve yakın bir konu; avrupa'ya ihracat yapan çimento, demir çelik, alüminyum, gübre ve elektrik sektörleri 2026'dan itibaren sınırda karbon düzenlemesiyle karbon maliyeti ödüyor; tedarik zinciri baskısı otomotiv ve tekstile de ulaştı. bu yüzden yeşil inovasyon birçok sanayici için tercih değil pazar erişimi sorusu; ar-ge ve tübitak destek çağrılarında yeşil dönüşüm başlıkları öne çıktı.

kurumsal inovasyon açısından yeşil inovasyon iki tuzak taşır; yeşil badana (iddia var, ürün yok) ve maliyet olarak görme (sadece uyum, fırsat değil). fırsat tarafı: enerji verimliliği doğrudan kâr, döngüsel modeller yeni gelir (servitizasyon ile ürünü geri alıp yenilemek), yeşil ürün premium fiyat. sorumlu inovasyon etik çerçeve, sosyal inovasyon toplumsal kardeşi; inovasyon stratejisinde sürdürülebilirlik artık ayrı bölüm değil her projenin ölçütü.

devamını oku →

4 başlığa git

gölge yönetim kurulu Kavramlar

@beyazyakali · 6 gün önce

genç çalışanlardan kurulan, üst yönetimin gündemini kendi bakış açısıyla değerlendirip görüş bildiren danışma kurulu; ingilizcede shadow board. gucci 2015'te otuz yaş altı çalışanlardan kurduğu kurulla yönetim kurulu toplantılarının konularını tartıştırdı; dijital strateji ve ürün kararlarına bu kuruldan gelen öneriler, markanın genç kitleye açılmasında pay sahibi sayıldı. prada gibi sonradan benzer yapı kurmayan rakiplerle kıyaslandı. birçok büyük şirket ve banka aynı modeli kopyaladı.

mantığı, karar vericilerle müşterinin ya da yeni teknolojinin kullanıcısının arasındaki kuşak farkını kapatmak: yönetim kurulu ortalama elli yaş üstü, müşteri ve dijital kullanım alışkanlıkları başka kuşakta. kurul yalnızca 'gençlerin fikrini almak' değil, genç yetenekleri stratejiye erken maruz bırakıp geliştirmek ve tutmak için de çalışır. tersine mentorlukla akraba: orada genç birebir öğretir, burada kurul halinde görüş verir.

işlemesi için gerçek gündem ve gerçek geri dönüş gerekir; kurulun görüşü dikkate alınmıyor ya da yalnızca sosyal medya konularına hapsediliyorsa program sembolik kalır ve genç çalışanlar bunu hemen anlar. iyi uygulamada kurul dönüşümlü, çapraz fonksiyonlu, ceo'ya doğrudan erişimli ve önerilerinin akıbeti raporlanan bir yapı. inovasyon kültürü araçlarından; kurumsal atalete karşı içeriden gelen taze bakış.

devamını oku →

0 başlığa git

kurumsal hafıza Kavramlar

@beyazyakali · 7 gün önce

bir kuruluşun geçmiş deneyimlerini, kararlarını, hatalarını ve bilgisini saklama ve gerektiğinde erişme yeteneği; ingilizcede organizational memory. belgelerde, sistemlerde, süreçlerde ve en çok insanların kafasında (örtük bilgi) yaşar. hafızası zayıf şirket aynı projeyi üç kez başlatır, aynı tedarikçiyle aynı sorunu yaşar, beş yıl önce kapatılan fikri yeni diye sunar ve neden kapatıldığını kimse hatırlamaz.

kaybın kaynakları derseniz, emeklilik ve işten ayrılma, yeniden yapılanmalar (ekipler dağılınca bilgi dağılır), proje bitince belgeleme yapılmaması, sistem değişimlerinde eski verinin taşınmaması, 'başarısızlık konuşulmaz' kültürü. türkiye'de yüksek çalışan devri ve sık yeniden yapılanma kurumsal hafızayı özellikle kırılgan yapıyor; yönetici değişince programın sıfırlanması yaygın.

kurumsal inovasyon açısından hafıza, inovasyon sürecinin öğrenme döngüsünün deposu: kapanan projelerin kapanış raporu (neden, ne öğrendik, hangi koşulda yeniden bakılmalı), deney sonuçları (hipotez odaklı geliştirme kayıtları), müşteri araştırmaları, teknoloji tarama arşivi. araçlar bilgi yönetimi sistemleri, proje sonrası değerlendirmeler ve uygulama topluluğu; öğrenen organizasyon hafızayı kullanan, sadece saklamayan şirket. hafızanın tersi de risk: 'biz bunu denedik olmadı' cümlesi, koşullar değişmişken yeniliği öldürür.

devamını oku →

3 başlığa git

öğrenen organizasyon Kavramlar

@beyazyakali · 7 gün önce

çalışanlarının sürekli öğrendiği ve bu öğrenmeyi kurumsal davranışa dönüştürebildiği, böylece kendini yenileyebilen şirket; peter senge'nin 1990 tarihli 'beşinci disiplin' kitabıyla yönetim diline girdi. beş disiplin: kişisel ustalık, zihinsel modeller (varsayımları sorgulamak), paylaşılan vizyon, takım öğrenmesi (diyalog) ve hepsini bağlayan sistem düşüncesi (olayları değil kalıpları ve geri besleme döngülerini görmek).

fikrin özü, şirketin çalışanların toplamından fazla bir şey öğrenebilmesi: bireyler öğrenir ama şirket aynı hatayı tekrar eder, çünkü öğrenilen şey kişide kalır, sisteme geçmez (kurumsal hafıza sorunu). öğrenen organizasyonda hata analiz edilir, cezalandırılmaz (psikolojik güvenlik); proje sonrası değerlendirme, deneylerden öğrenme (deney kültürü) ve bilgi paylaşımı (bilgi yönetimi, uygulama topluluğu) rutindir.

kurumsal inovasyonla bağı doğrudan; inovasyon öğrenmenin ürünüdür, öğrenmeyen şirket yalnızca kopyalayabilir. senge'nin sistem düşüncesi ayrıca kurumsal ataleti anlamanın aracı; şirketin neden hep aynı sonuca döndüğünü tek tek olaylar değil döngüler açıklar. eleştirisi, kavramın ideal ve ölçülmesi zor olması; pratikte 'öğrenen' sıfatı çoğu şirketin kendine yakıştırdığı, azının hak ettiği bir şey. inovasyon kültürünün öğrenme boyutu.

devamını oku →

5 başlığa git

örtük bilgi Kavramlar

@beyazyakali · 7 gün önce

sözle ya da yazıyla tam olarak aktarılamayan, deneyimle kazanılan ve yapılarak gösterilen bilgi; michael polanyi'nin 1966 tarihli 'bildiğimizden fazlasını biliriz' cümlesiyle tanımladığı kavram. bisiklet sürmek, iyi bir satış görüşmesini hissetmek, makinenin sesinden arızayı anlamak, bir mühendisin 'bu tasarım tutmaz' sezgisi. karşıtı açık bilgi: prosedür, çizim, veri tabanı, ders kitabı.

nonaka bu ayrımı bilgi yönetiminin merkezine koydu: japon şirketlerinin gücü, örtük bilgiyi ekip çalışması ve rotasyonla dolaştırıp açık bilgiye dönüştürmelerinde ve sonra yeniden içselleştirmelerindeydi. örtük bilginin aktarımı yakınlık ister: usta çırak ilişkisi, birlikte çalışma, gözlem, sohbet (uygulama topluluğu); bu yüzden uzaktan çalışma ve yüksek iş gücü devri şirketin en değerli bilgisini sessizce eritir.

kurumsal inovasyonda örtük bilgi iki yerde kritik. birincisi müşteri: söylenmeyen ihtiyaçlar ancak gözlemle (etnografik araştırma) görülür. ikincisi kendi çalışanları: bir fabrika operatörünün otuz yıllık sezgisi, hiçbir sensörün ölçmediği şeyi bilir; öneri sistemi ve kaizen bu bilgiyi açığa çıkarma araçları. emekli olan uzmanla giden bilgi, kurumsal hafızanın en büyük kayıp kalemi; şirketlerin bilgi haritası ve mentorluk programlarının sebebi.

devamını oku →

1 başlığa git

bilgi yönetimi Kavramlar

@beyazyakali · 8 gün önce

bir kuruluşun sahip olduğu bilgiyi (belgeler, veriler, deneyimler, uzmanlıklar) yaratma, saklama, paylaşma ve kullanma süreçlerinin bütünü; ingilizcesi knowledge management, 1990'larda nonaka ve takeuchi'nin 'bilgi yaratan şirket' kitabıyla yönetim disiplini oldu. iki tür bilgi: açık bilgi (yazılabilir, belge ve veri tabanı) ve örtük bilgi (deneyimde yaşar, ustadan çırağa geçer). nonaka'nın seci modeli bu iki türün birbirine dönüşümünü anlatır: sosyalleşme, dışsallaştırma, birleştirme, içselleştirme.

araç olarak intranet ve wiki, doküman yönetim sistemleri, uzman rehberleri ('kim ne biliyor'), ders alınanlar toplantıları ve proje sonrası değerlendirmeler, mentorluk, uygulama topluluğu, son yıllarda kurumsal bilgiyi arayıp özetleyen yapay zeka asistanları. 2000'lerin ilk dalgası büyük ölçüde belge deposu kurup kimsenin kullanmamasıyla sönmüştü; ders, bilgi yönetiminin teknoloji değil davranış işi olduğuydu.

kurumsal inovasyon açısından bilgi yönetimi, tekerleği yeniden icat etmemenin ve kurumsal hafızayı korumanın altyapısı: kapanan projelerin neden kapandığı, başarısız deneylerin ne öğrettiği (hızlı başarısızlık ancak öğrenme kaydedilirse değerli), müşteri içgörülerinin nerede olduğu. öğrenen organizasyonun sistem tarafı; teknoloji tarama ve fikir yönetimi platformları bilgi yönetiminin inovasyona bakan uçları.

devamını oku →

6 başlığa git

uygulama topluluğu Kavramlar

@beyazyakali · 8 gün önce

aynı işi yapan ya da aynı konuya ilgi duyan insanların, örgüt şemasından bağımsız olarak düzenli buluşup bilgi ve deneyim paylaştığı grup; ingilizcesi community of practice, etienne wenger ve jean lave 1991'de adlandırdı. bir şirketteki bütün veri bilimcilerin aylık toplantısı, farklı fabrikalardaki bakım mühendislerinin ortak sohbet kanalı, proje yöneticilerinin kahvaltı grubu. spotify modelindeki lonca (guild) bunun resmileşmiş hali.

değeri, örtük bilginin taşındığı yer olması: belgeye yazılmayan, ancak sohbette aktarılan püf noktaları, hatalar ve kısayollar. departman sınırlarını aşan tek öğrenme kanalı çoğu zaman bu; en iyi uygulamalar buradan yayılır, kurumsal hafıza burada yaşar. çapraz fonksiyonlu ekiplerde uzmanlığın erimesi korkusuna karşı çözüm: tasarımcı ekibinde çalışır, topluluğunda öğrenir.

yönetim tarafından kurulamaz, ama desteklenebilir; zaman (mesai içinde), yer, küçük bütçe, kolaylaştırıcı, üst yönetimin ilgisi. fazla resmileştirilince (zorunlu katılım, raporlama, kpi) ölür; tamamen kendi haline bırakılınca birkaç meraklıya kalır. kurumsal inovasyonda topluluklar, inovasyon elçisi ve inovasyon şampiyonu ağlarının doğal zemini; bilgi yönetimi sistemlerinin insan tarafı; öğrenen organizasyonun hücresi.

devamını oku →

0 başlığa git

değişim direnci Kavramlar

@beyazyakali · 8 gün önce

çalışanların ya da birimlerin yeni bir sistem, süreç, yapı ya da stratejiye karşı açık ya da örtük biçimde karşı koyması. açık direnç görünür ve yönetilebilir (itiraz, şikayet, toplantıda karşı çıkma); örtük direnç tehlikeli (yeni sistemi kullanıyormuş gibi yapıp eskisiyle devam etmek, bilgi vermemek, yavaşlatmak). her değişim programının karşılaştığı ve çoğunun kaybettiği mücadele.

direncin sebepleri rasyonel olabilir; kayıp korkusu (statü, yetkinlik, iş), belirsizlik, güven eksikliği (önceki programlar boşa çıktı), gerçek yük artışı (yeni sistem daha çok iş çıkarıyor), dahil edilmemiş olmak. 'insanlar değişime direnir' genellemesi yanlış; insanlar dayatılan, anlaşılmayan ve kendilerine zarar veren değişime direnir. kurumsal antikor direncin inovasyona özgü biçimi, kurumsal atalet sistem düzeyindeki hali.

yönetmek için sebebi anlamak (dinlemek), etkilenenleri tasarıma katmak (birlikte yaratma içeride de çalışır), kazanç ve kaybı dürüstçe anlatmak, erken benimseyenleri görünür kılmak (yeniliklerin yayılımı), eğitim ve destek, yöneticilerin kendi davranışını değiştirmesi. adkar modeli bireyin hangi aşamada takıldığını, kotter değişim modeli organizasyonel adımları verir. dijital dönüşüm ve çevik dönüşüm programlarının başarısızlığının en sık ilan edilen sebebi; gerçek sebep çoğunlukla direnç değil, direnci hesaba katmayan tasarım.

devamını oku →

6 başlığa git

kotter değişim modeli Kavramlar

@beyazyakali · 8 gün önce

john kotter'ın 1996 tarihli 'değişimi yönetmek' kitabında önerdiği sekiz adımlı kurumsal değişim reçetesi; değişim yönetiminin en bilinen çerçevesi. adım adım gidersek, aciliyet duygusu yaratmak, yönlendirici koalisyon kurmak, vizyon ve strateji geliştirmek, vizyonu iletmek, çalışanları yetkilendirmek ve engelleri kaldırmak, kısa vadeli kazanımlar üretmek, kazanımları pekiştirip daha fazla değişim üretmek, yeni yaklaşımı kültüre yerleştirmek.

kotter'ın araştırması yüzden fazla şirketin dönüşüm programında aynı hataları buldu: aciliyet olmadan başlamak, koalisyonu zayıf kurmak, vizyonu on kat az iletmek, kısa vadeli kazanım planlamamak, zaferi erken ilan etmek. bu yüzden model bir sıra değil bir kontrol listesi; adımlar atlanınca program sessizce ölür. 2014'te kotter modeli 'ikili işletim sistemi' fikriyle güncelledi: hiyerarşi günlük işi, ağ biçimli gönüllü yapı değişimi yürütür.

kurumsal inovasyon açısından model, inovasyon kültürü ve çevik dönüşüm programlarının yönetim iskeleti; özellikle ilk adım (aciliyet) ve altıncı adım (görünür erken kazanım) inovasyon programlarının en sık ihmal ettiği şeyler. sınırı, modelin tepeden aşağı ve doğrusal olması; adkar modeli bireyin değişimini, kotter organizasyonun değişimini anlatır ve iyi programlar ikisini birlikte kullanır. değişim direnci beşinci adımın konusu.

devamını oku →

3 başlığa git

veri odaklı karar verme Kavramlar

@beyazyakali · 9 gün önce

kararların sezgi, kıdem ya da alışkanlık yerine ölçülmüş veriye ve analize dayandırılması; ingilizcede data-driven decision making. 'en yüksek maaşlı kişinin fikri' yerine 'kanıt ne diyor'. amazon, google ve netflix'in kültürünün özü; brynjolfsson'un araştırmaları veri odaklı şirketlerin verimlilik ve kârlılıkta ölçülebilir biçimde önde olduğunu gösterdi.

gerekleri derseniz, güvenilir veri (toplama, temizleme, tek kaynak; büyük veri altyapısı), erişim (verinin bt'nin değil karar verenin elinde olması, gösterge panelleri), okuryazarlık (yöneticinin grafiği ve istatistiği anlaması), deney (nedensellik için a/b testi ve deney kültürü) ve en zoru davranış: veri yöneticinin fikrine ters düştüğünde ne olacağı. 'veriye dayalı' iddiasının çoğu, karar verildikten sonra destekleyici veri aramak.

kurumsal inovasyonda iki yüzü var. veri, inovasyon metrikleri ve hipotez odaklı geliştirme için zorunlu; ama yalnızca ölçülebilene bakmak radikal inovasyonu öldürür, çünkü henüz var olmayan pazarın verisi yoktur. iyi şirketler veriyi mevcut işi optimize etmek için, nitel araştırmayı (müşteri görüşmesi, etnografik araştırma) ve stratejik öngörüyü yeni iş için kullanır. dijital olgunlukun en belirleyici boyutu; tahmine dayalı analitik ileri aşaması.

devamını oku →

4 başlığa git

robotik süreç otomasyonu Kavramlar

@beyazyakali · 9 gün önce

insanların bilgisayarda yaptığı tekrarlı ve kurallı işleri (veri kopyalama, fatura girişi, rapor hazırlama, sistemler arası aktarma) yazılım robotlarının aynı ekranları kullanarak yapması; ingilizcesi robotic process automation, kısaltması rpa. uipath, automation anywhere ve blue prism başlıca platformlar; uipath romanya kökenli ve avrupa'nın en değerli yazılım girişimlerinden oldu. fiziksel robotla ilgisi yok, 'robot' bir yazılım kullanıcı hesabı.

cazibesi hız ve düşük risk; mevcut sistemleri değiştirmeden, arayüz üzerinden çalışır; aylar değil haftalar içinde devreye girer, arka ofis maliyetini düşürür. bankalar, sigorta, telekom ve paylaşımlı hizmet merkezleri ilk büyük kullanıcılar. sınırı, robotların kırılganlığı (ekran değişince robot durur) ve kurala dayanmayan işleri yapamaması; üretken yapay zekayla birleşince (akıllı otomasyon) belgeleri okuyan, e-postayı anlayan robotlar geldi.

kurumsal inovasyon açısından rpa iki uçta okunabilir; kötü süreci otomatikleştirip kalıcı hale getirmek (önce süreci iyileştirmeden robot yazmak, yalın üretimin israfı hızlandırması) ya da dijital dönüşümün ilk ve görünür kazanımı. iyi uygulama süreç madenciliğiyle başlar, sürekli iyileştirmeden sonra otomasyona geçer ve robot havuzunu bir mükemmeliyet merkezi yönetir. endüstri 4.0 fabrikada ne ise rpa ofiste o.

devamını oku →

4 başlığa git

akıllı fabrika Kavramlar

@beyazyakali · 9 gün önce

makinelerin, ürünlerin ve sistemlerin birbiriyle veri alışverişi yaptığı, üretimin gerçek zamanlı izlenip büyük ölçüde kendi kendine planlanıp optimize edildiği üretim tesisi; endüstri 4.0'ın fabrika ölçeğindeki hedefi. bileşenlerine bakınca sensörlerle donatılmış makineler, üretim yürütme sistemi (mes) ve kurumsal kaynak planlama entegrasyonu, dijital ikiz, otonom taşıma robotları, kestirimci bakım, kalite için görüntü işleme, operatör için artırılmış gerçeklik.

kademeleri var derseniz, görünürlük (ne oluyor görebiliyoruz), şeffaflık (neden oluyor anlıyoruz), öngörü (ne olacak tahmin ediyoruz), uyarlanabilirlik (sistem kendini ayarlıyor). çoğu fabrika ilk iki kademede; dördüncü kademe pilot düzeyinde. siemens'in amberg fabrikası, bosch, türkiye'de bazı otomotiv, beyaz eşya ve elektronik fabrikaları ileri örnekler; dünya ekonomik forumu'nun deniz feneri ağında türkiye'den tesisler var.

kurumsal inovasyon açısından iki ders. birincisi, akıllı fabrika teknoloji satın alma projesi değil operasyon modeli değişimi; operatörün rolü, bakım ekibinin becerisi ve planlamacının kararı değişir, bu yüzden değişim yönetimi işin yarısı. ikincisi, yatırım getirisi en çok veriyi karara bağlayan katmanda; sensör ucuz, karar sistemi pahalı ve değerli. dijital olgunluk değerlendirmesi başlangıç noktası, pilot çıkmazı en sık düşülen tuzak.

devamını oku →

0 başlığa git

endüstri 4.0 Kavramlar

@beyazyakali · 10 gün önce

üretimin dijital teknolojilerle (sensörler, nesnelerin interneti, büyük veri, yapay zeka, robotik, dijital ikiz, eklemeli imalat, bulut) birbirine bağlı ve kendi kendine karar verebilen sistemlere dönüşmesi; dördüncü sanayi devrimi. terim 2011 hannover fuarı'nda alman hükümetinin sanayi stratejisi olarak ortaya çıktı ve dünyaya yayıldı. önceki üç devrim buhar, elektrik ve otomasyon; dördüncüsü siber fiziksel sistemler.

sanayi için vaadi; gerçek zamanlı veriyle üretim planlama, kestirimci bakım, kişiye özel ürünü seri üretim maliyetiyle yapmak, tedarik zincirinde uçtan uca görünürlük, enerji ve kalite optimizasyonu. gerçekleşme hızı vaatten yavaş: çoğu fabrika sensör takıp veri toplamakla kaldı, veriyi karara çevirmek (pilot çıkmazı) zor oldu. mckinsey ve dünya ekonomik forumu'nun 'deniz feneri' fabrikaları ölçekli örnekler.

türkiye'de sanayi bakanlığı'nın dijital dönüşüm programları, tübitak destekleri ve büyük otomotiv ve beyaz eşya fabrikalarının uygulamaları var; kobi tarafında dijital olgunluk düşük, en büyük engel nitelikli iş gücü ve yatırım geri dönüş belirsizliği. kurumsal inovasyon açısından endüstri 4.0 teknoloji listesi değil iş modeli sorusudur: verimlilik mi, yeni hizmet mi (servitizasyon), yeni ürün mü. akıllı fabrika somut hedefi, robotik süreç otomasyonu ofis tarafındaki paraleli.

devamını oku →

3 başlığa git

dijital olgunluk Kavramlar

@beyazyakali · 10 gün önce

bir şirketin dijital teknolojileri iş sonuçlarına dönüştürme yeteneğinin seviyesi; genellikle beş kademeli modellerle ölçülür: başlangıç (dağınık ve tepkisel), gelişen (bazı birimlerde), tanımlı (strateji ve standartlar var), yönetilen (ölçülen ve ölçeklenen), optimize (dijital, işin kendisi). mit ve capgemini'nin 'dijital ustalar' araştırması olgunluğu iki eksende tanımladı: dijital yetenek (ne yapıldığı) ve liderlik yeteneği (nasıl yönetildiği); ikincisi olmadan ilki dağınık kalıyor.

boyutları şöyle; strateji, müşteri deneyimi, operasyon, teknoloji ve veri, organizasyon ve kültür, yetenek. değerlendirme anket ve mülakatla yapılır; türkiye'de sanayi bakanlığı'nın dijital olgunluk değerlendirmesi ve tübitak destekli modeller sanayi şirketleri için kullanılıyor, endüstri 4.0 yol haritalarının ilk adımı.

dikkat edilecek nokta, olgunluğu teknoloji envanteriyle karıştırmak: erp'si, bulutu ve yapay zeka pilotu olan şirket olgun değildir, bunlarla karar verme biçimini değiştirmiş şirket olgundur (veri odaklı karar verme). model, dijital dönüşüm programının nerede olduğunu ve sonraki adımını gösterir; inovasyon olgunluk modelinin dijital odaklı kardeşi. olgunluğun en zor boyutu kültür; değişim yönetimi olmadan teknoloji katmanı tek başına ilerler ve arkada kalanları bekler.

devamını oku →

4 başlığa git

Daha fazla göster (130 kaldı) Başa dön