japonya'da girişim sermayesi

Japonya’da girişim sermayesine yönelik ilk çalışmalar 1963 yılında kabul edilen “küçük i̇şletmeler yatırım kanunu” ile dolayısıyla kamu öncülüğünde başlamıştır. 1963 yılında bu kanuna dayanılarak Tokyo, Nagoya ve Osaka’da sermayeleri yerel hükümetler ve finansal kuruluşlardan sağlanan 3 adet küçük işletmeler yatırım şirketi (SBICJ) kurulmuştur. Bu şirketler, hisse senedi karşılığında küçük işletmelere öz kaynak sağlamak üzere kurulmuşlardır. Fon sağladıkları işletmelerin hisselerinin %15’inden azını ve %50’den fazlasını alamazlar.

“Japonya’da 1970’li yılların başlarında, 8 tane girişim sermayesi şirketi faaliyet gösteriyordu. Girişim sermayesi şirketlerinin sayısı 1982 yılında 30’a ulaşmış olduğu bilinmektedir. Hükümete bağlı 3 girişim sermayesi şirketi, ABD’deki Küçük İşletmeler İdaresine benzer kuruluşlar olarak faaliyet göstermektedir.

ABD’nin deneyimlerini takip eden Japonya, girişim sermayesi finansman modelini de kendi ekonomik sistemine uyumlaştırma çalışmaları yapmıştır. Ancak bu, İngiltere kadar başarılı sonuçlar vermemiştir. Çünkü Japonya’da finansal sistem, büyük kurum ve kuruluşlara dayanmaktadır. Bu kuruluşlar teknolojik gelişmeleri izlemek bir yana yeni teknoloji yatırımlara kendileri girmişlerdir. Böylece teknolojik gelişmelerde bir boşluk oluşmamıştır. Diğer yandan klasik Japon kültürünün işletmelere yansıması olarak; ömür boyu iş garantisi, çalışmanın bir fazilet olarak görülmesi ve bunun işletmeye bağlılıkla birleşmesi sonucunda, başarılı girişimcilerin çıkmamasına neden olmuştur. Bu ekonomik ve kültürel engellere ek olarak; Japonya’nın Antimonopol kanunlarıda, girişim sermayesi şirketlerinin finanse ettikleri işletmelerin yönetim kurullarında yönetici bulundurmalarını yasaklamaktadır.

Bütün bu olumsuzluklara rağmen, Japonya‘da girişim sermayesi sektörünün gelişmesi için en önemli adımlar atılmıştır. Örneğin; Amerika‘daki NASDAQ sisteminin bir benzeri olan SDAJ (Securities Dealers Association of Japan) faaliyete geçmiştir. Japon Uluslararası Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 1974 yılında Venture Enterprise Center(VEC)‘ı kurmuştur. Bu kurum küçük işletme kurma fikrinin benimsenmesi, mevcutların gelişimi ve finansman desteğinin sağlanması konularında çalışmakta olup, aynı zamanda KOBİ‘lerin bankalardan kredi almasına yardımcı olmakta, kredinin % 80‘ ine kadar kefalet vermektedir (Can, 2012: 49) VEC, küçük ve ileri teknoloji yatırımları yapan ve kullanan firmalara yatırımlarını tamamlamaları amacıyla, bankalarca verilen kredinin %80’i için kefalet vermesinin yanı sıra, Japonya’da girişim sermayesi konusunda toplantılar yaparak ve dergi çıkararak bir bilgi kaynağı olmayı amaçlamaktadır. Japonya’da girişim sermayesi yatırımlarının sektörel olarak dağılımı incelendiğinde; öne çıkan sektörlerin bilgisayar, elektronik ve teknoloji sektörleri olduğu ortaya çıkmaktadır. Daia Securities, Long Term Credit Bank ve Nikon Investment halen Japonya’da girişim sermayesi alanında başarılı bir şekilde varlıklarını sürdürmektedirler.

dünya'da girişim sermayesi