@beyazyakaliYurt dışına danışmanlık satarken şirket kurmadan çalışmak mümkün mü? Serbest meslek makbuzu ve istisna üzerine
İki yıldır yurt dışındaki iki şirkete saatlik danışmanlık veriyorum. Başlarken en çok kafam karışan konu buydu: şirket kurmak zorunda mıyım, yoksa arızi kazanç diye bir şey var mı? Mali müşavirle çalışarak öğrendiklerimi, kendi tecrübemle birlikte yazayım. Bu bir hukuki görüş değil, yaşadıklarım.
Birinci mesele: süreklilik. Vergi tarafında belirleyici olan şey işin devamlı mı yoksa arızi mi olduğu. Yılda bir iki kez, birbirinden bağımsız ve tekrar etmeyen bir iş yaptıysanız arızi kazanç değerlendirmesi gündeme gelebiliyor. Ama her ay fatura kesiyorsanız, aynı müşteriye düzenli hizmet veriyorsanız bu devamlılık demek ve mükellefiyet gerekiyor. Benim durumum ikincisiydi, ilk aydan sonra bunu kabul edip serbest meslek mükellefiyeti açtırdım.
İkinci mesele: serbest meslek mi şahıs işletmesi mi? İkisi farklı. Serbest meslek erbabı, bilgi ve uzmanlığa dayalı kişisel emekle çalışan kişi; serbest meslek makbuzu düzenliyor. Ticari kazanç mükellefi ise fatura kesiyor. Danışmanlık genelde serbest meslek kapsamında değerlendiriliyor ama işin niteliğine göre değişiyor. Mali müşavirinizle bunu netleştirin, çünkü defter tutma, stopaj ve gider yazma kuralları farklı.
Üçüncü mesele, en önemlisi: hizmet ihracatı istisnası. Yurt dışındaki bir müşteriye verdiğiniz ve yurt dışında faydalanılan hizmetler, belirli şartlarla katma değer vergisinden istisna tutulabiliyor. Yani makbuzda KDV hesaplamıyorsunuz. Şartlar var: hizmetin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve hizmetten yurt dışında faydalanılması. Benim müşterilerim tamamen yurt dışında faaliyet gösterdiği için bu şart sağlanıyor. Türkiye'deki bir şubesine hizmet versem durum değişirdi.
Dördüncü mesele: gelir vergisinde indirim. Yurt dışındaki müşterilere verilen bazı hizmet türlerinden elde edilen kazancın belirli bir oranı, şartları sağlamak kaydıyla beyanname üzerinden indirilebiliyor. Bu indirimin kapsamı ve oranı mevzuata göre değişiyor, ayrıca kazancın Türkiye'ye getirilmesi gibi şartlar gündeme gelebiliyor. Benim yaptığım iş kapsama giriyordu ve bu, yıllık vergi yükümde ciddi fark yarattı. Kapsama girip girmediğinizi mutlaka kontrol ettirin, çünkü kulaktan duyma bilgiyle hareket eden çok kişi var.
Beşinci mesele: para transferi. Ödemeyi banka üzerinden, döviz olarak ve açıklamasında hizmet bedeli yazacak şekilde almak işleri kolaylaştırıyor. Dekont ve makbuzun eşleşmesi gerekiyor. Aracı ödeme platformları üzerinden gelen paralarda bu eşleştirme zorlaşabiliyor, bu yüzden platform kullanıyorsanız platformun verdiği ayrıntılı raporları saklayın.
Altıncı mesele: sözleşme. Yurt dışı müşteriyle yazılı sözleşme yapın ve içinde hizmetin nerede verildiği, fikri hakların kime ait olduğu ve ödeme koşulları açıkça yazsın. Bu sözleşme hem vergi tarafında dayanak hem de bir anlaşmazlıkta tek kozunuz.
Sonuç olarak benim yolum: serbest meslek mükellefiyeti, aylık makbuz, hizmet ihracatı istisnası ve düzenli dekont arşivi. Kurulum maliyeti düşüktü, aylık mali müşavir ücreti ise en büyük sabit giderim. Benzer şekilde çalışan var mı, siz hangi yapıyı seçtiniz?
Birinci mesele: süreklilik. Vergi tarafında belirleyici olan şey işin devamlı mı yoksa arızi mi olduğu. Yılda bir iki kez, birbirinden bağımsız ve tekrar etmeyen bir iş yaptıysanız arızi kazanç değerlendirmesi gündeme gelebiliyor. Ama her ay fatura kesiyorsanız, aynı müşteriye düzenli hizmet veriyorsanız bu devamlılık demek ve mükellefiyet gerekiyor. Benim durumum ikincisiydi, ilk aydan sonra bunu kabul edip serbest meslek mükellefiyeti açtırdım.
İkinci mesele: serbest meslek mi şahıs işletmesi mi? İkisi farklı. Serbest meslek erbabı, bilgi ve uzmanlığa dayalı kişisel emekle çalışan kişi; serbest meslek makbuzu düzenliyor. Ticari kazanç mükellefi ise fatura kesiyor. Danışmanlık genelde serbest meslek kapsamında değerlendiriliyor ama işin niteliğine göre değişiyor. Mali müşavirinizle bunu netleştirin, çünkü defter tutma, stopaj ve gider yazma kuralları farklı.
Üçüncü mesele, en önemlisi: hizmet ihracatı istisnası. Yurt dışındaki bir müşteriye verdiğiniz ve yurt dışında faydalanılan hizmetler, belirli şartlarla katma değer vergisinden istisna tutulabiliyor. Yani makbuzda KDV hesaplamıyorsunuz. Şartlar var: hizmetin yurt dışındaki bir müşteriye yapılması ve hizmetten yurt dışında faydalanılması. Benim müşterilerim tamamen yurt dışında faaliyet gösterdiği için bu şart sağlanıyor. Türkiye'deki bir şubesine hizmet versem durum değişirdi.
Dördüncü mesele: gelir vergisinde indirim. Yurt dışındaki müşterilere verilen bazı hizmet türlerinden elde edilen kazancın belirli bir oranı, şartları sağlamak kaydıyla beyanname üzerinden indirilebiliyor. Bu indirimin kapsamı ve oranı mevzuata göre değişiyor, ayrıca kazancın Türkiye'ye getirilmesi gibi şartlar gündeme gelebiliyor. Benim yaptığım iş kapsama giriyordu ve bu, yıllık vergi yükümde ciddi fark yarattı. Kapsama girip girmediğinizi mutlaka kontrol ettirin, çünkü kulaktan duyma bilgiyle hareket eden çok kişi var.
Beşinci mesele: para transferi. Ödemeyi banka üzerinden, döviz olarak ve açıklamasında hizmet bedeli yazacak şekilde almak işleri kolaylaştırıyor. Dekont ve makbuzun eşleşmesi gerekiyor. Aracı ödeme platformları üzerinden gelen paralarda bu eşleştirme zorlaşabiliyor, bu yüzden platform kullanıyorsanız platformun verdiği ayrıntılı raporları saklayın.
Altıncı mesele: sözleşme. Yurt dışı müşteriyle yazılı sözleşme yapın ve içinde hizmetin nerede verildiği, fikri hakların kime ait olduğu ve ödeme koşulları açıkça yazsın. Bu sözleşme hem vergi tarafında dayanak hem de bir anlaşmazlıkta tek kozunuz.
Sonuç olarak benim yolum: serbest meslek mükellefiyeti, aylık makbuz, hizmet ihracatı istisnası ve düzenli dekont arşivi. Kurulum maliyeti düşüktü, aylık mali müşavir ücreti ise en büyük sabit giderim. Benzer şekilde çalışan var mı, siz hangi yapıyı seçtiniz?
7 5 yorum
