Dijital Pazarlama Sözlüğü

5 başlık· alfabetik liste· tüm sözlük

Arama motoru optimizasyonu, reklam modelleri, sosyal medya, influencer ve e-posta pazarlaması, dönüşüm oranı, açılış sayfası, marka kavramları ve büyüme teknikleri. Dijital kanallarda müşteri kazanmaya çalışan herkes için pazarlama terimlerinin Türkçe karşılıkları ve pratik anlamları.

Savunma Sanayii · 303 Yapay Zeka Araçları · 344 Girişim Finansmanı · 99 Girişim Kurma · 107 E-Ticaret ve E-İhracat · 44 Dijital Pazarlama · 205 Yapay Zeka Kavramları · 69 Uzay ve Havacılık · 230 Kurumsal İnovasyon · 386 Tüm sözlük

Tümü a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0-9

Dijital Pazarlama · "L" ile başlayanlar · 5 başlık

landing page1 lead magnet1 lead scoring1 linkedin pazarlaması1 ltv cac oranı1

Son eklenen tanımlar

onboarding Kavramlar

@ideefixe · 5 gün önce

yeni kullanıcının ürünle tanışıp ilk değeri yaşadığı ana kadar geçen deneyimin tasarımı; kayıt sonrası ilk dakikalar, ilk oturum, ilk hafta. yazılımda kurulum sihirbazı, boş durum ekranları, ilerleme listesi, ipucu balonları, drip kampanyası e-postaları; e-ticarette ilk siparişten teslimata ve ilk kullanıma kadar iletişim; uygulamada izin isteme akışı ve ilk görev. inovanadolu'daki pusula sayfası da bir onboarding akışı.

kullanıcıların büyük kısmı ilk gün ya da ilk hafta kaybedilir; onboarding, aarrr korsan metriklerinin aktivasyon basamağı ve müşteri elde tutmanın belirleyicisi. 'aha anı' (kullanıcının ürünün değerini gördüğü ilk deneyim: ilk dosyayı paylaşmak, ilk raporu görmek) tanımlanır ve oraya giden yol kısaltılır; ürün odaklı büyüme tamamen buna dayanır.

tasarım ilkeleri olarak kayıtta az soru (gerisi sonra, form optimizasyonu), kişiye göre yol (kullanım amacını sorup ilgili adımı göstermek: sıfır taraf verisi), örnek veriyle dolu başlangıç (boş ekran öldürür), tek net ilk görev, ilerleme ve küçük kutlamalar, insan desteği seçeneği, e-posta ve push bildirimi ile geri çağırma. ölçüm tarafında aktivasyon oranı, adım bazlı huni analizi, 1 ve 7 günlük tutma, oturum kaydıyla takılma noktaları. iyi onboarding pazarlama bütçesinin çarpanıdır.

devamını oku →

4 başlığa git

freemium Kavramlar

@ideefixe · 5 gün önce

ürünün temel sürümünü ücretsiz sunup gelişmiş özellikler, kapasite ya da kullanım için ücret alan iş modeli; free ve premium kelimelerinin birleşimi. spotify (reklamlı ücretsiz, reklamsız ücretli), dropbox (2 gb ücretsiz), canva, notion, zoom (40 dakika sınırı) örnekleri. ürün odaklı büyümenin en yaygın kazanım aracı; ücretsiz kullanıcı hem pazarlama kanalı (viral döngü) hem satış hunisidir.

ekonomi tarafında ücretsizden ücretliye dönüşüm tipik olarak yüzde 2 ile 5; ücretsiz kullanıcının maliyeti (sunucu, destek) düşük olmalı, dönüşenlerin müşteri yaşam boyu değeri tüm tabanı taşımalı. sınır tasarımı kritik: ücretsiz sürüm değeri gösterecek kadar iyi, ödeme gerektirecek kadar sınırlı; sınır kullanımla büyüyen bir şey olmalı (kullanıcı, depolama, proje sayısı), keyfi bir özellik kısıtı değil.

alternatif olarak süreli ücretsiz deneme (herkes tam ürünü görür, süre biter), ters deneme (önce tam, sonra ücretsize düşer), kredi kartı isteyen ya da istemeyen deneme. freemium büyük pazarlarda ve düşük marjinal maliyetli ürünlerde çalışır; niş ve destek yoğun ürünlerde deneme daha iyidir. dönüşümü artıran şeyler: onboarding, ürün içi yükseltme mesajları, kullanım sınırına yaklaşınca zamanlı teklif, upsell ve cross-sell mantığı.

devamını oku →

1 başlığa git

google tag manager Yazılım

@ideefixe · 5 gün önce

web sitesi ve uygulamadaki ölçüm ve pazarlama etiketlerini (analytics, reklam pikselleri, ısı haritası, sohbet betikleri) tek bir konteynerden, kod değişikliği yapmadan yönetmeyi sağlayan ücretsiz araç; kısaltması gtm. siteye bir kez konteyner kodu eklenir; sonra etiketler (ne yüklenecek), tetikleyiciler (ne zaman: sayfa yüklendi, düğmeye tıklandı, form gönderildi) ve değişkenler (hangi veriyle) arayüzden kurulur, önizleme modunda test edilip sürüm olarak yayınlanır.

pazarlama ekibi her etiket için geliştirici beklemez, tüm etiketler tek yerde görülür ve sürümlenir (kim ne zaman ne değiştirdi), rıza yönetimi (google consent mode) merkezi uygulanır, veri katmanı ile sayfa verisi (ürün, fiyat, kullanıcı türü) etiketlere standart biçimde akar. google analytics 4, google ads dönüşüm izleme, meta pixel ve diğerleri çoğu sitede buradan yüklenir.

bunun ötesinde sunucu konteyneri ile sunucu taraflı izleme; erişim yetkileri ve onay akışı; etiket şişmesine karşı düzenli temizlik (kullanılmayan etiketler sayfayı yavaşlatır, core web vitalsi bozar). alternatifler tealium ve adobe launch; gtm ücretsiz olduğu için küçükten büyüğe herkesin ilk seçimi. iyi kurulmuş gtm, pazarlama ölçümünün işletim sistemi; kötü kurulmuşu kimsenin anlamadığı yüzlerce etiket.

devamını oku →

5 başlığa git

fiyatlandırma psikolojisi Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

fiyatın sayısal değerinden çok algılanışının satın alma kararını nasıl etkilediğiyle ilgili bulgular ve taktikler. sık kullanılanlar: sol hane etkisi (199 ile 200 arasındaki farkın bir liradan büyük hissedilmesi), çapa etkisi (önce yüksek fiyatı göstermek: 'liste fiyatı 800, şimdi 500'), tuzak seçenek (üç paketten ortadakini cazip yapan pahalı üçüncü paket), fiyatı küçük birimlere bölmek ('günde bir kahve parası'), paketleme (ayrı ayrı fiyat yerine set), yuvarlak fiyatların duygusal, küsuratlı fiyatların rasyonel alımlarda iyi çalışması, ücretsiz kargo eşiği (sepet tutarını yükseltir), 'ücretsiz' kelimesinin orantısız gücü.

abonelik ve yazılımda iyi, daha iyi, en iyi kademeleri; yıllık ödemede iki ay bedava; en popüler paket etiketi (sosyal kanıt); fiyat sayfasında en pahalı paketi solda göstermek; freemium ve ücretsiz deneme geçişleri; kullanım bazlı fiyatlama. e-ticarette: indirim yüzdesi mi tutarı mı (100 liranın altında yüzde, üstünde tutar daha büyük görünür), taksit gösterimi, kıtlık ilkesiyle 'sınırlı süre'.

sınır ve test tarafında yanıltıcı indirim (hiç satılmamış 'eski fiyat') türkiye'de ve avrupa'da cezalı; fiyat kararı a/b testi ile alınmalı ama aynı ürünü farklı kişilere farklı fiyata satmak (kişiselleştirilmiş fiyat) hem hukuki hem itibar riski. copywriting fiyatı nasıl yazacağını bu bilgiyle seçer; upsell ve cross-sell teklifleri de aynı psikolojiye dayanır.

devamını oku →

0 başlığa git

meta pixel Yazılım

@ideefixe · 6 gün önce

siteye eklenen ve ziyaretçilerin davranışını meta'ya (facebook, instagram) bildiren javascript kodu; eski adı facebook pixel. standart olaylar: sayfa görüntüleme, içerik görüntüleme, sepete ekleme, ödeme başlatma, satın alma, potansiyel müşteri, kayıt; özel olaylar ve parametreler (ürün kimliği, değer, para birimi) eklenir. meta reklamlarında dönüşüm izleme, özel kitleler (remarketing), benzer hedef kitle kaynağı ve dinamik ürün reklamları pikselle çalışır.

ios sonrasında 2021'de apple'ın izin ekranıyla iphone'da piksel verisi büyük ölçüde kayboldu; meta toplu olay ölçümü (alan adı başına 8 öncelikli olay) ve conversions api (capi) ile sunucudan olay gönderimini getirdi; bugün piksel ve capi birlikte, olay kimliğiyle tekilleştirilerek kurulur (sunucu taraflı izleme). eşleştirme kalitesi (kaç olayın gerçek kişiye bağlanabildiği) reklam performansını belirliyor.

gizlilik tarafında piksel sağlık, finans ve kamu sitelerinde hassas veri sızdırdığı için avrupa'da ve amerika'da davalara konu oldu; hangi sayfada hangi olay gönderildiği denetlenmeli, rıza yönetimiyle (google consent mode'un meta karşılığı cmp entegrasyonu) bağlanmalı, kişisel veri parametre olarak gönderilmemeli. google tag manager üzerinden kurulması yönetimi kolaylaştırır; olayların meta olay yöneticisinde test edilmesi şart.

devamını oku →

0 başlığa git

upsell ve cross-sell Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

upsell müşteriye almak üzere olduğu ürünün daha üst, daha büyük ya da daha pahalı sürümünü önermek (büyük boy, premium paket, uzun abonelik, garanti eklentisi). cross-sell: tamamlayıcı ürün önermek (telefona kılıf, ayakkabıya çorap, yazılıma eklenti). ikisi de mevcut müşteriden daha fazla gelir: ortalama sepet tutarını ve müşteri yaşam boyu değerini yükseltir, yeni müşteri kazanmaktan ucuzdur. amazon'un 'birlikte sık alınanlar' bloğu bu işin okulu.

ürün sayfasında ve sepette (öneri motoru ile), ödeme sonrası tek tık teklifleri (kart bilgisi tekrar istenmeden), satın alma sonrası e-postada, yazılımda kullanım sınırına yaklaşınca yükseltme mesajı, abonelik yenilemesinde üst paket, müşteri hizmetlerinde uygun anda. teklifin ilgili, mantıklı fiyatlı (ana ürünün yüzde 10 ile 30'u) ve kolay reddedilir olması gerekir; zorlama ve karanlık desen (önceden işaretli eklenti) güveni bozar ve avrupa'da yasak.

ölçüm ve strateji tarafında teklif kabul oranı, sepet tutarı artışı, iade oranı (zorla satılan ürün iade gelir), a/b testi. abonelik işlerinde genişleme geliri churnü dengeler (net negatif churn). fiyatlandırma psikolojisi (paketleme, tuzak seçenek) ve kişiselleştirme verisi teklifi keskinleştirir; müşteri elde tutma ile birlikte büyümenin 'içeriden' motoru.

devamını oku →

1 başlığa git

veri katmanı Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

web sayfasının, ölçüm ve pazarlama etiketlerinin ihtiyaç duyduğu bilgiyi standart bir yapıda sunduğu javascript nesnesi; ingilizcesi data layer. sayfa yüklendiğinde ya da bir olay olduğunda site kodu veri katmanına 'satın alma tamamlandı: sipariş no, toplam, ürünler, para birimi' gibi yapılandırılmış veri iter; google tag manager bu veriyi okuyup google analytics 4, google ads ve meta pixele uygun biçimde gönderir.

etiketlerin sayfadan veri kazıması (html öğelerini okuması) kırılgandır, tasarım değişince ölçüm bozulur; veri katmanı geliştirici ile pazarlamacı arasında bir sözleşmedir: 'bu olaylar bu alanlarla her zaman burada olacak'. ga4'ün e-ticaret şeması (view_item, add_to_cart, purchase ve items dizisi) fiilen sektör standardı; e-ticaret altyapılarının çoğu bunu hazır üretir.

uygulamada olay listesi ve alan tanımlarını belgelemek (ölçüm planı), geliştiriciyle birlikte kurmak, tarayıcı konsolunda ve gtm önizlemesinde doğrulamak, her sürümde regresyon testi, kişisel veriyi (e-posta düz metin) katmana koymamak ya da karma olarak koymak (gelişmiş dönüşümler için). dönüşüm izleme ve sunucu taraflı izlemenin girdisi; müşteri veri platformuna giden olayların da kaynağı. kısacası, ölçümün temeli sayfada ne olduğunun düzgün söylenmesidir.

devamını oku →

4 başlığa git

geri kazanma kampanyası Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

uzun süredir alışveriş yapmayan, aboneliğini iptal etmiş ya da uygulamayı bırakmış müşterileri geri getirmeye yönelik kampanya; ingilizcesi win-back campaign. tetikleyici genellikle hareketsizlik süresidir (e-ticarette 90 ile 180 gün, uygulamada 30 gün, abonelikte iptal sonrası) ve rfm analizindeki 'risk altındakiler' ve 'kış uykusundakiler' segmentleri hedeftir. kaybedilmiş müşteriyi geri kazanmak, yeni müşteri kazanmaktan çoğu zaman ucuzdur; marka zaten tanınıyor.

diziyi tasarlarken 'seni özledik' hatırlatması ve yenilikler (yeni ürün, iyileştirme, düzeltilen sorun), ikinci adımda kişiselleştirilmiş öneri (öneri motoru, son baktığı kategori), üçüncü adımda somut teşvik (indirim, ücretsiz kargo, bir ay bedava), son adımda 'listeden çıkaralım mı' sorusu (tepki vermeyeni temizlemek e-posta teslim edilebilirliği için gerekir). kanal e-posta, sms pazarlaması, push bildirimi, whatsapp pazarlaması ve reklam platformlarında müşteri listesi hedefleme.

ölçüm tarafında geri dönüş oranı, geri dönenlerin sonraki tutma oranı (indirimle dönen bir kez daha alır, sonra yine gider mi), maliyet. iptal sebebini sormak (anket) kampanyadan değerli olabilir; ürün sorunundan giden müşteriyi indirim geri getirmez. tahmine dayalı analitik ile churn riski önceden görülürse geri kazanma yerine müşteri elde tutmaya yatırım yapılır; en iyi geri kazanma kampanyası hiç gerekmeyen kampanyadır.

devamını oku →

1 başlığa git

sosyal medya yöneticisi Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

bir markanın sosyal hesaplarını planlayan, üreten, yayınlayan, cevaplayan ve raporlayan kişi; ingilizcesi social media manager. iş tanımı yıllar içinde büyüdü: strateji ve içerik takvimi, metin ve görsel üretimi (copywriting, basit tasarım ve video kurgu), kısa video pazarlaması, yorum ve mesaj yönetimi, sosyal dinleme, kriz anında ilk cevap, ücretli güçlendirme, aylık rapor.

araç olarak planlama ve yayın için hootsuite, buffer, later, meta business suite; tasarım için canva; analiz için platform içi istatistikler ve raporlama araçları. beceriler: platform dillerini bilmek (linkedin ile tiktok aynı metni kaldırmaz), hız, marka sesini tutturmak, veri okumak (etkileşim oranı, erişim, tıklama, dönüşüm), ekipler arası koordinasyon (müşteri hizmetleri, ürün, hukuk).

tartışmalı tarafı, tek kişiden strateji, üretim, video, topluluk ve kriz yönetimi beklemek (bu yüzden büyük markalarda içerik üreticisi, topluluk yönetimi ve ücretli medya ayrı roller), 7/24 erişilebilirlik, düşük ücret ve 'stajyer işi' algısı. iyi bir sosyal medya yöneticisi markanın kamuya açık yüzü; verilen özerklik (meme pazarlaması gibi hızlı işler için) sonucu belirler.

devamını oku →

3 başlığa git

dönüşüm izleme Kavramlar

@ideefixe · 6 gün önce

kullanıcının istenen eylemi (satın alma, form, kayıt, arama, uygulama kurulumu) yaptığını ölçüm ve reklam platformlarına bildiren kurulum. google ads dönüşüm etiketi, meta pixel olayları, google analytics 4 anahtar olayları, tiktok ve linkedin pikselleri; her biri dönüşümü kendi reklamına bağlar ve teklif stratejisi bu veriyle öğrenir. izleme yoksa reklam platformu tıklamaya optimize eder, satışa değil.

kurulum katmanlarına bakınca tarayıcı etiketi (kolay, reklam engelleyici ve tarayıcı kısıtlarına açık), sunucu taraflı izleme ve platform api'leri (meta conversions api, google gelişmiş dönüşümler; e-posta gibi birinci taraf veriyi karma olarak gönderip eşleştirme oranını yükseltir), çevrimdışı dönüşüm içe aktarma (mağaza satışı ya da crm'de kapanan anlaşmayı tıklama kimliğiyle platforma geri yüklemek; b2b pazarlama için kritik). google tag manager ve veri katmanı tüm bunların yönetim yeri.

sık yapılan hatalar arasında sepete ekleme'yi satış saymak, çift sayım (aynı satın alma iki etiketle), dönüşüm değeri göndermemek (roas hesaplanamaz), teşekkür sayfasının yenilenmesinde tekrar sayma, test siparişlerini süzmemek, rıza olmadan izleme (google consent mode). doğru kurulum, ücretli medyanın ön koşulu; ölçüm hatası bütçe hatasından pahalıdır.

devamını oku →

5 başlığa git

Teşekkürler!

İnovasyon ve Girişimcilik Sözlüğü